Het veranderende Ruhrgebied
7-feb-2011
Er was vroeger alleen maar industrie, maar vandaag de dag is het een heus cultuurgebied dat zich continu ontwikkelt: het Ruhrgebied, een groot Duits cadeau net over de Nederlandse grens. De plekken waar vroeger kolen werden gewonnen of waar staal werd geproduceerd zijn nu museum of kunstcentrum.
Iedere keer vind ik het fantastisch om in het Ruhrgebied te zijn, nieuwe dingen te ontdekken in het veelzijdige gebied en tegelijkertijd ook om erg veel over het gebied te weten. Omdat ik er vaak ben geweest en ook het Profielwerkstuk over het Ruhrgebied heb geschreven, heb ik er een soort 'band' mee ontwikkeld.
Het Ruhrgebied stond bekend om zijn vele industrie en daarmee ook om de grote luchtvervuiling. Het is een beeld dat veel mensen nog steeds hebben, maar het gebied verandert! Vorig jaar was het Ruhrgebied Kulturhauptstadt Europas en liet het zich van zijn beste 'culturele' kant zien. Een oude brouwerij is omgebouwd tot cultuurcentrum de Dortmunder-U, de oude mijn Zeche Zollverein is het middelpunt van het Ruhrgebied en eveneens wereldcultuurerfgoed en steden als Essen zijn in een nieuw jasje gestoken.
IT, wetenschap en toerisme
De eerste massa-industrie in het Ruhrgebied ontstond in 1754 in Oberhausen. Omdat de technologie verbeterde, groeide de kolenwinning en de staalproductie en ook het aantal arbeidsplaatsen. In de Eerste en Tweede Wereldoorlog diende het gebied als leverancier voor wapens, tanks en munitie. Daarom lag het na 1945 ook in puin lag: de geallieerden hadden het Ruhrgebied platgebombardeerd.
Het Wirtschaftswunder zorgde ervoor dat na de Tweede Wereldoorlog de industrie weer op volle toeren draaide. Maar al snel werd de kolenwinning te duur en kon olie goedkoper uit het buitenland worden gehaald. Het werd makkelijker om met andere landen te handelen en het Ruhrgebied kreeg te maken met stevige concurrentie.
Al snel was duidelijk dat de industrie in het Ruhrgebied niet meer kon overleven; vele mijnen en staalfabrieken moesten sluiten. Het was tijd voor een geheel nieuwe koers, de Strukturwandel (de structurele verandering) genaamd. De IT-sector, kennis/wetenschap en toerisme waren de nieuwe ankerpunten voor het gebied.
Ruhr.2010
De oude industrie zie je nog veel in het Ruhrgebied, maar in een nieuw jasje gestoken. De indrukwekkende projectie op de voormalige Dortmunder Union-Brauerei, nu de Dortmunder-U, dat nu een kunstcentrum is, vind ik een symbool voor de succesvolle verandering in het gebied. Het laat zien dat kunst voor een bloeiende economie zorgt, dat het mensen met elkaar verbindt en dat je je daarmee kunt onderscheiden van andere gebieden.
Het Ruhrgebied is een groot Duits cadeautje over de grens waar voor ieder wat wils te zien en te doen is; dat ik er nog vaak mag komen!
Kees van Ruremonde is redacteur van de scholierenredactie van Duitslandweb. Hij zit in 6 atheneum van het ds. Pierson College in 's-Hertogenbosch.