Hand-Made in Germany

Omdat er in de Tweede Wereldoorlog een grote bommenwerperfabriek van de vliegtuigfabrikant Dornier in Wismar stond, werd het een belangrijk doelwit voor geallieerde aanvallen. Een derde van de woonhuizen en een aantal kerken hebben het niet overleefd. De grootste en mooiste van allen, de Georgenkirche, werd ook geheel verwoest.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de al redelijk beschadigde Marienkirche opgeblazen door DDR-communisten. De kerken waren belangrijk cultureel erfgoed. Pas na de Wende, de hereniging van de DDR en BRD, begon de restauratie van de Georgenkirche.

Hoe? Je zou denken, met moderne steigers, machines, en bouwmaterialen. Niet dus. De restauratie van onder andere de Georgenkirche en de Nikolaikirche gebeuren geheel op dezelfde manier als ze gebouwd zijn. Elke baksteen wordt handmatig vormgegeven uit een homp klei, met een houten mal. Zelfs mogen er geen moderne steigers gebruikt worden. Als je goed kijkt naar een originele muur van de Nikolaikirche, valt je iets op. Op regelmatige plekken mist een baksteen!

Vroeger had men nog geen metalen, lichtgewicht, en vooral stevige steigers. Dat losten ze op deze manier op: een evenwijdige houten driehoek, waarvan aan een kant een stuk uit stak, werd in de muur gemetseld. Die werden ondersteund en er konden daarna planken overheen getimmerd worden. Zo hadden ze alsnog steigers. Als een muur klaar was, werden de ‘steigers’ verwijderd. Vandaar dat er een gat in de muur overbleef.

Men gebruikt voor de restauratie ook ouderwetse specie en bakstenen. Moderne bakstenen worden met enorme hoeveelheden tegelijk geproduceerd, waardoor er nog wel eens iets fout kan gaan. Deze bakstenen worden, net als vroeger, allemaal handgemaakt en bovendien gecontroleerd. Als hij niet goed is, word hij niet ingemetseld.

Waar wordt dit allemaal van betaald? vroeg ik me af. Ik dacht, dat moet toch bergen geld kosten? En dat is ook zo. Het wordt allemaal betaald met vrijwillige donaties van zowel toeristen, zoals ik dus, als van grote organisaties. Ook kun je bijvoorbeeld voor € 5,- je naam, een gebed, een gelukwens, of een andere tekst in een natte baksteen krassen. Deze wordt dan later ingemetseld.

Wat ook erg grappig is: een 3D filmpje over de originele bouw van de kerk en de restauratie. Een geanimeerde baksteen genaamd Backy (van Backstein) vertelt je hoe het allemaal in zijn werk ging en gaat.

Marnix van Wijland is redacteur van de scholierenredactie van Duitslandweb. Hij zit in 4 gymnasium op het Revius Lyceum Doorn. Hij speelt gitaar en is geïntersseerd in muziek, natuur en scheikunde.