Gevulde koeken

Ze zei: “Ik heb Duits laten vallen, maar ik word er nog steeds aan herinnerd. Jij houdt mij elke dag op de hoogte!” Elke keer als ik iets over Duits zeg moet ik het armbandje om mijn andere arm doen. En als ik het armbandje tien keer om een andere arm gedaan heb, moet ik haar een gevulde koek geven. We doen dit nu twee weken en ik heb haar al drie gevulde koeken gegeven. Het klinkt makkelijker dan het is, niets Duits zeggen. Zo mag ik op de vraag welke repetitie ik die dag heb niet antwoorden: “Duits”. Wel: “Engels, Frans, Grieks, Latijn, Nederlands en … ook nog iets anders!”. En zij dan: “Wat dan voor iets anders?”. Ik: “Nou …, geen Engels, Frans, Grieks, enzovoort”.

Klein beertje

Wat ik dan gelukkig wel mocht vertellen is hoe Berlijn aan haar naam gekomen is. De sage is dat een man, graaf Albrecht, die hield van jagen, op jacht een hol met een jonge Bär vond. Vervolgens stichtte hij daar een stad, vernoemd naar het kleine beertje: Bärlein. Vanaf dat moment zou hij niet meer Albrecht I von Ballenstedt maar Albrecht I der Bär heten. Dit alleen kostte mij al twee gevulde koeken.

Hoe het echt gebeurd was, betekende ook het einde van m’n allerlaatste gevulde koek. Die Albrecht heette eigenlijk Alfred van Brandenburg omdat hij de Brandenburger Mark stichtte na die te hebben afgepakt van de Slaven. Deze Albrecht heette ook Albrecht de Bär en dat werd de naam van een dorpje aan de noordkant van een doorwaadbare plaats in de Spree. Aan de andere kant lag Cölln, maar in 1307 werd het één stad. Cölln komt dan van Colonia waarvan de bewoners misschien wel uit Keulen waren gekomen; maar Berlijn komt van het Slavische woord ‘berl’, wat moeras betekent.

Centraal Europese Taalkunde

De Bär in het Wappen Berlins is dus helemaal niet van de Bär van Albrecht, en de Bärlein is helemaal niet het begin van Berlin. Net zoals een gefüllte Kuchen iets totaal anders is dan een gevulde koek. En na mijn laatste gevulde koek vroeg mijn vriendin: “Nou …, en wat dan voor iets anders?”. En ik: “Nou …, Centraal Europese Taalkunde!”

Elisabeth Lens is redacteur van de scholierenredactie van Duitslandweb.nl. Ze zit in de vierde klas van het Johan van Oldenbarnevelt gymnasium in Amersfoort.