Zestig jaar Bondsrepubliek Duitsland
De weg van 1949 tot 2009
6-mei-2009
De Bondsrepubliek Duitsland bestaat zestig jaar. Het land groeide in die tijd uit tot een van de stabielste en betrouwbaarste democratieën ter wereld.
Duitsland
heeft een lange weg afgelegd om te zijn wat het land nu is, een stabiele en
betrouwbare democratie. Die weg is beslist niet zonder slag of stoot gegaan,
maar geeft wel het voorbeeld aan landen die nu in hetzelfde schuitje zitten als
Duitsland zo’n 70 jaar geleden.
Grondwet
23 mei 1949 is de beste datum om aan te wijzen voor de start van de democratische ontwikkeling van het land. Toen werd de grondwet afgekondigd die tot in detail erop toeziet dat democratische waarden gehandhaafd blijven. Het gebeurt niet vaak in de geschiedenis dat met een grondwet zo duidelijk geprobeerd wordt om onder alle omstandigheden de democratie te kunnen behouden.
23 mei 1949 is de beste datum om aan te wijzen voor de start van de democratische ontwikkeling van het land. Toen werd de grondwet afgekondigd die tot in detail erop toeziet dat democratische waarden gehandhaafd blijven. Het gebeurt niet vaak in de geschiedenis dat met een grondwet zo duidelijk geprobeerd wordt om onder alle omstandigheden de democratie te kunnen behouden.
Het was een grondwet naar Westers model. Sowieso was de hele BRD met zijn Britse, Amerikaanse en Franse zones erg op het Westen gericht.
Hoewel de Duitse Democratische Republiek (DDR) ook een geallieerde zone was, was die door de invloed van de Sovjet-Unie een stuk minder Westers georiënteerd. Het wordt wel eens de meest Westelijke staat achter het IJzeren Gordijn genoemd, maar in de praktijk hield de DDR zich bewust afzijdig van de Westerse politieke en economische ontwikkeling.
De BRD gaf met de grondwet in 1949 het startsein voor democratische ontwikkeling. Het land werd op 5 mei 1955 volledig onafhankelijk verklaard en koos Bonn als hoofdstad. Vier dagen later trad het toe tot de zes jaar daarvoor opgerichte NAVO.
Hallsteindoctrine
West-Duitsland, zoals de BRD vaak genoemd werd, was een van de zes landen die in 1958 EU-voorloper de Europese Economische Gemeenschap (EEG) oprichtten. Sinds 1955 was de door de Duitse ambtenaar Wilhelm Georg Grewe bedachte Hallsteindoctrine bepalend voor de internationale betrekkingen met landen die de DDR erkenden: de Bondsrepubliek wilde niets te maken hebben met die landen en verbrak daardoor de relaties met die landen.
De
splitsing tussen het Westen en het Oosten werd in 1961 met de Berlijnse Muur
versterkt.
Ostpolitik
In de jaren ‘60 kwamen er wel wat handelscontacten op gang met verschillende Oost-Europese landen zoals Roemenië, Polen en Hongarije. Die voorzichtige toenadering was een voorbode van de Ostpolitik van bondskanselier Willy Brandt (SPD) en minister van Buitenlandse Zaken Walter Scheel (FDP).
Die gewijzigde politiek van de eerste linkse regering in West-Duitsland betekende sinds 1969 het einde van de Hallsteindoctrine. Het doel van dit beleid was om de spanningen tussen het Westen en het Oosten te verminderen. In de jaren 1970, 1972 en 1973 werd een aantal belangrijke verdragen getekend met onder andere de Sovjet-Unie, de DDR en Tsjecho-Slowakije.
Het Verdrag van Moskou en het Verdrag van Warschau zorgden ervoor dat Oder-Neissegrens tot de internationaal erkende grens van Polen werd uitgeroepen. Duitsers die oorspronkelijk leefden in gebieden in het Oosten maar verdreven waren naar gebieden ten westen van de rivieren Oder en Neisse konden daardoor hun geboortegebied bezoeken.
In 1973 trad zowel West-Duitsland als de DDR toe tot de Verenigde Naties.
De Muur tussen Oost en West werd in november 1989 afgebroken en op 3 oktober 1990 was de Duitse hereniging een feit. Het land maakt een stabiele en oprechte indruk en hoewel ook Duitsland zijn tegenslagen kent, blijft het land stevig overeind.
Michael Stuart-Fox zat in het schooljaar 2008-2009 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Hij zit op het Da Vinci College in Leiden.
