Duivelse krachten in de Duitse les

 Het verhaal over Krabat speelt in de achttiende eeuw in de Lausitz, in het Oosten van Duitsland. De veertienjarige weesjongen Krabat trekt als bedelaar rond in het land. Drie nachten achter elkaar hoort hij in zijn slaap een mysterieuze stem die hem opdraagt naar de watermolen bij Schwarzkollm te komen. Uit nieuwsgierigheid overwint de jonge Krabat zijn angst en zoekt de geheimzinnige oude molen in de Koselbruch op.

De donkere, éénogige molenaarsmeester en zijn elf leerlingen wachten hier al op hem. Krabat mag leerjongen worden. Al snel blijkt dat dit geen normale molen is. Hij is in een ‘Zwarte School’ beland, waar de twaalf leerlingen magie van hun meester leren. Na drie maanden proeftijd wordt hij in hun bond opgenomen. Vanaf dat moment leert hij samen met de andere jongens toverspreuken, die de meester uit de Koraktor, een duivels toverboek, voorleest.

Demonische bond

Krabat heeft het naar zijn zin in de molen en raakt bevriend met de andere leerlingen, vooral met Tonda, de oudste gezel. Via omwegen wordt hij verliefd op een beeldschoon meisje uit het naburige dorp, de Kantorka, de voorzangeres van de paasliederen. Maar de magie die hij en zijn medeleerlingen mogen gebruiken heeft zijn prijs.

Op Nieuwjaarsavond sterft Tonda onder onverklaarbare omstandigheden. Ook in het volgende jaar sterft in precies dezelfde nacht een leerling. Krabat komt er achter dat de meester een pakt met de duivelse krachten heeft gesloten. Elk jaar moet hij een leerling offeren, anders moet hij zelf sterven. Met behulp van de Kantorka wil Krabat zich uit deze demonische bond bevrijden, maar dat kan niet alleen hem maar ook haar het leven kosten.

De schrijver

Krabat kwam in Duitsland voor het eerst uit in 1971. Het is geschreven door Otfried Preußler. De kinderboekenauteur werd in 1923 in het huidige Tsjechië geboren. Al als kind trok hij met zijn vader, een Heimatforscher, door Böhmen om oude volkssagen en sprookjes te verzamelen en op te schrijven. Na de gedwongen dienstplicht in 1942 bracht hij vijf jaar door in een werkkamp in de Sovjetunie. Zijn uit hun woonplaats verdreven familie en zijn verloofde vond hij terug in Beieren.

Sorbisch sprookje

Preußler begon als leraar op een gymnasium te werken. Aan onrustige klassen vertelde hij vaak verhalen, die hij ook opschreef. Later werd hij fulltime schrijver. Er zijn 32 kinderboeken van zijn hand uitgebracht die in Duitsland in totaal 15,2 miljoen keer zijn verkocht. Aan Krabat schreef hij - met onderbrekingen - tien jaar. Het verhaal is gebaseerd op een oude Sorbische volkssage. Andere boeken van hem zijn Das kleine Gespenst, Der kleine Wassermann en Die kleine Hexe. Deze boeken kent in Duitsland bijna iedereen. Krabat is in 31 talen vertaald. In het Nederlands heet het boek Meester van de zwarte molen en kreeg in 1973 de Zilveren Griffel van Rotterdam.

Duitse Fantasy

 De verfilming van het verhaal over Krabat is sinds begin oktober in de Duitse bioscopen. De film werd van 2006 tot 2008 in Roemenië en Duitsland opgenomen en kostte acht miljoen euro. Het verhaal is voor de bioscoop iets veranderd. Het speelt niet zoals in het boek tijdens de Grote Noordse Oorlog maar tijdens de Dertigjarige Oorlog. Eén leerjaar in de molen ontbreekt en de vriendschap tussen Krabat en Tonda is veel meer uitgewerkt. Dat is ook niet raar, want Tonda wordt vertolkt door Daniel Brühl, de beroemde acteur uit ‘Goodbye, Lenin!’.

Speciale effecten

Verder speelt David Kross (‘Knallhart’) Krabat, Christian Redl (‘Der Untergang’) de meester en Paula Kalenberg de Kantorka. De recensies op internet spreken van talrijke specialeffecten en het hoge niveau van de acteurs. De film wordt over het algemeen heel positief beoordeeld. Duitsland heeft met ‘Krabat’ een eigen fantasyfilm.

Favoriet jeugdboek

Krabat is één van mijn absoluut favoriete boeken. Ik heb het zeker vier of vijf keer gelezen en vond het elke keer geweldig. Het boek verbindt een verhaal over zwarte magie met een soort geschiedenisverhaal. Het harde bestaan van de leerlingen in de molen, het natuurlijke, wilde landschap, het hele leven in het achttiende-eeuwse Böhmen wordt gedetailleerd beschreven.

Donkere uitstraling

Voor mijn ogen ontstond een beeld van die donkere oude molen aan een klein riviertje in het woeste woud, waar twaalf toverleerlingen in de kunst van de zwarte magie onderwezen worden. Tegelijkertijd is het boek ook eng, met een meester die een pakt met de duivel heeft gesloten en nu elk jaar een leerling moet offeren om niet zelf te sterven. Het is dan ook niet helemaal een kinderboek, de stof is op zo’n intelligente manier verwerkt en heeft zo’n donkere uitstraling dat ook oudere jongeren het met veel plezier kunnen lezen.

Dus als je een boek zoekt om te lezen voor je Duitse les dan kan ik je Krabat van harte aanraden. Als je geen zin hebt om te lezen kun je altijd nog de film kijken.

 Filmtrailer Krabat
Interview met hoofdrolspeler Daniel Brühl

 Folke was in het schooljaar 2005-2006 redacteur van de Scholierenpagina van het Duitslandweb. Hij zat op de Scholengemeenschap Augustinianum in Eindhoven.