Geschiedenis van dichtbij

 Zoals elke dag zijn er op 17 februari vele schoolgroepen in het Haus der Geschichte in de Duitse stad Bonn. Eén van die groepen is een groep 13e-klassers (bij ons de zesde) die meegaan met een rondleiding. Ze krijgen allemaal een koptelefoon en lopen achter de gids aan die zachtjes in een microfoon praat. Zo gaan ze terug in hun eigen geschiedenis. Wat maken zij mee?

Tweede Wereldoorlog 

Je stapt binnen in een wereld die net de Tweede Wereldoorlog achter de rug heeft. Foto’s, spullen en nagebouwde kapotgeschoten huizen vertellen je het verhaal van het verwoeste Duitsland. 8 mei 1945 was voor een deel van de bevolking de bevrijding voor een ander deel de ondergang. Pas toen de oorlog was afgelopen, hoorde een groot deel van de Duitsers wat zich allemaal in hun land had afgespeeld.

Als je verder loopt door de tentoonstelling, kom je eerst bij een grote zwarte kubus met een hakenkruis erop. Binnen word je omgeven door gesuis, wat je geheel afsluit van de wereld. Daar sta je alleen en laat een fotoserie jou zien hoe de onderdrukking in zijn werk ging. Na de Tweede Wereldoorlog lieten de Amerikanen op deze manier de Duitsers zien wat er allemaal was gebeurd in hun land, opdat iedereen het zou weten.

Oost en West

 Zo wandel je door de tentoonstelling, overvallen door de verschillende sferen, harde feiten en persoonlijke verhalen. Steeds kom je langs een bord met de uitslagen van de Bundestagswahl, de verkiezingen, en stap je een nieuwe periode in. Zo zie je in de jaren vijftig een bioscoop waarin je filmpjes van die tijd kan bekijken met onder andere socialistische filmpjes uit de DDR. Kistjes met daarin Duitse spullen symboliseren de toenemende export van West-Duitsland.

Niet alleen in de politiek verwijderen Oost en West Duitsland zich steeds verder van elkaar. Ook het leven wordt anders. Op verschillende tv-schermen kun je filmpjes zien van het leven van de Oost-Duitsers. De filmpjes gaan over dagelijkse dingen zoals naar school gaan, spelen, werken en eten.

Je wordt geslingerd van Oost naar West en weer terug. In het Westen komt de jeugd los en leeft men onder de invloed van de Amerikanen. In een nagebouwd café zie je aan de wanden borden met Coca Cola erop en in de hoek staat een jukebox waar West-Duitse en Amerikaanse hits op te horen zijn. Aan de ene kant van de zaal zie je de robotarmen, motoren en andere apparaten die in West-Duitsland gefabriceerd werden en aan de andere kant een zelf in elkaar gefrutselde maaimachine uit Oost-Duitsland.

Eén Duitsland

Maar de val van de Muur komt dichterbij. Aan de wand hangen grote spandoeken van de demonstraties tegen het DDR-regime. En als je het hoekje omgaat, zie je daar op vele televisieschermen beelden van de val van de Muur, met daarachter drie stukken van de echte Muur. Al die blije, juichende en huilende mensen maken best veel indruk, zeker omdat je net door de geschiedenis heen bent gelopen.

 Maar met de val van de Muur is Duitsland nog niet direct verenigd. De tentoonstelling laat zien hoe Duitsland langzaam één wordt. Spotprenten en foto’s geven het leven in het nieuwe Duitsland weer. De globalisering en wereldhandel maken Duitsland weer een welvarend land. De tentoonstelling sluit af met een mooie gedicht tegen discriminatie:

Dein Christus ein Jude
Dein Auto ein Japaner
Deine Pizza italienisch
Deine Demokratie griechisch
Dein Kaffee brasilianisch
Dein Urlaub türkisch
Deine Zahlen arabisch
Deine Schrift Lateinisch
Und dein Nachbar nur ein Ausländer

Bezoek

Het Haus der Geschichte is een museum om te beleven. Je loopt als ware door de geschiedenis heen. Als je in de buurt bent, zou ik zeker gaan kijken. Maar bedenk wel wat je wilt zien. Het is erg groot, waarschijnlijk heb je meer dan twee dagen nodig om echt alles te zien (niet doen dus!). Wat ook een leuk is, is een rondleiding aan te vragen. Zo beleef je de hele geschiedenis in anderhalf uur.

Nog een kleine tip: In het restaurant kun je een heerlijke cholademousetaart krijgen. Dus wordt de geschiedenis je even te veel, ga dan gauw terug naar het heden en geniet van een heerlijk stuk gebak.

Jolijn was in het schooljaar 2008-2009 redacteur van de Scholierenpagina van het Duitslandweb. Ze zat in 5 VWO van het UniC in Utrecht.