Het gezicht van Nederland in Duitsland

Wie het gebouw van de Nederlandse ambassade in Berlijn ziet, denkt eerder aan een museum voor moderne kunst dan aan de ambassade van het kleine Nederland. Het ontwerp van de Nederlandse architect Rem Koolhaas weerspiegelt de openheid waar Nederland graag voor staat.

Vanuit een eminente werkkamer kijkt de ambassadeur uit over een klein haventje en wat sluizen aan de Spree. Het uitzicht doet meteen aan Nederland denken. In de hoek prijkt een beeld van de Nederlandse kunstenaar Armando en op het bureau lijkt de telefoon het belangrijkste attribuut.

Ondanks zijn drukke agenda vindt de ambassadeur toch tijd voor een interview.

Heeft de ambassade veel bezoekers?

Dat kun je wel zeggen. We hebben jaarlijks ongeveer twintigduizend bezoekers. Het prachtige ontwerp van Rem Koolhaas trekt natuurlijk veel belangstellenden. Het ‘open’ karakter van het gebouw komt ook overeen met het karakter van Nederland zelf. We hebben een paar personeelsleden die haast niets anders doen dan rondleidingen geven. Hierin zijn wij uniek, andere ambassades zijn toch vrij gesloten.

Hoe zit het dan met de veiligheid?

We hebben 24 uur per dag bewaking, maar het gebouw is wel kwetsbaar, zeker met al dat glas. Het ontwerp is namelijk van vóór 11 september 2001. Om de veiligheid te verbeteren wilden we een hek om het gebouw plaatsen, maar architect Rem Koolhaas was daar niet blij mee. We hebben toen voor paaltjes gekozen.

Heeft u persoonlijk veel bezoek van politici en prominenten?

Er komen hier inderdaad veel mensen over de vloer die een belangrijke rol in de politiek spelen. Denk bijvoorbeeld aan de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier, zijn voorganger Fischer, bondskanselier Merkel en veel andere ministers, maar ook ambtenaren en Kamerleden.

Hoe zijn de diplomatieke verhoudingen tussen Duitsland en Nederland?

Het spreekwoord ‘Duitsland kan niet niezen zonder dat Nederland verkouden wordt’ is absoluut waar. Duitsland is economisch van levensbelang voor Nederland. Een kwart van onze export gaat naar Duitsland, met name naar Noordrijn-Westfalen, waar de meeste industrie zich bevindt.

We investeren veel in de Duitse industrie. Het zal je waarschijnlijk verbazen als ik zeg dat veel onderdelen van Duitse auto’s in Nederland worden gemaakt. Ook organiseren we vaak handelsmissies. Omdat de contacten vooral van economische aard zijn, zijn we van plan twee consulaten in Duitsland te sluiten en de economische taken te laten uitvoeren door een zogenaamd Netherlands Business Support Office, een handelsbureau dat zich uitsluitend richt op het ondersteunen van het Nederlandse bedrijfsleven.

Op politiek gebied zijn we het vaak eens met Duitsland, zeker in het Europese verband. Wat ook opvalt, is dat het CDA veel contact heeft met het CDU in Duitsland en de PvdA met de SPD. Daar zijn dus veel overeenkomsten.

Wat is uw rol in deze verhoudingen?

De ambassade is een soort tussenpersoon. In dit steeds grotere Europa wordt Brussel relatief minder belangrijk. Als je met 27 man om de tafel gaat zitten, kun je namelijk minder onderhandelen. Dat gaat makkelijker in coalities. Duitsland en Nederland vormen vaak samen een coalitie. Wij bereiden dan de gesprekken voor die hier tussen Duitsland en Nederland plaatsvinden. We zijn heel goed op de hoogte van wat er op de ministeries van beide landen gebeurt.

Persoonlijk ben ik het gezicht van Nederland in Duitsland. Ik reis veel door Duitsland en houd toespraken. 

Hoe lang blijft u ons hier vertegenwoordigen?

Dat kun je beter aan minister Verhagen vragen!

Farbod  was in het schooljaar 2008-2009 redacteur van de Scholierenpagina van het Duitslandweb. Met de schoolkrant HALO van het Amsterdams Lyceum won hij de DIA-schoolkrantprijs 2007-2008. De beloning was een reisje Berlijn, mede mogelijk gemaakt door het Duits Verkeersbureau en NsHispeed.

Dit interview is in samenwerking met HALO-redacteur Jonas Voorzanger tot stand gekomen.