© Duitsland Instituut Amsterdam Duitsland Instituut Amsterdam

'Aus Liebe zum Automobil'

Een kijk op Duitse auto’s en de Autobahn

14-jan-2008Luuc Brans

Altijd als ik over de Autobahn rijd, valt het me weer op: de hoge snelheid waarmee de Duitsers over hun snelwegen mogen razen. Waarom is dat? Een kijkje in de geschiedenis van de Autobahn en Duitse Auto’s.

 Een Duitse Autobahn in de jaren 30. Afbeelding: http://en.wikipedia.orgLaten we bij het begin beginnen. Liefde voor auto’s zit er bij Duitsers veel meer ingebakken dan bij ons. Daarvoor zijn verschillende redenen. Eén daarvan is dat het een Duitser was die de eerste echte auto heeft uitgevonden. Gottlieb Daimler deed dat al in 1886. Karl Benz had gehoord van die auto, en maakte zelf een verbeterde versie. Zijn vrouw maakte de eerste langeafstandsautorit ooit, van Mannheim naar Pforzheim. Met de huidige Autobahn is dat een afstand van 93 km, een klusje dat de gemiddelde Duitser zou klaren in 50 minuten. De naam van Karl Benz leeft nog voort in de naam van één van Duitslands bekendste automerken, Mercedes-Benz.

Propagandamiddel

De Autobahn kwam pas veel later. De aanleg van de Autobahn was geen idee van Hitler, zoals soms nog verkeerd wordt aangenomen. Het eerste plan was er al in 1927 ten tijde van de Weimarrepubliek. Men wilde Hamburg, Frankfurt en Basel met elkaar verbinden. Stukken van deze verbinding zouden tijdens de jaren 30 worden voltooid, maar door de Tweede Wereldoorlog werd het project gestopt. Ondertussen had Hitler al een groot werkgelegenheidsproject opgezet om Autobahnen te bouwen. Al snel waren er honderd duizend arbeiders bezig met de aanleg van de Autobahn, in heel Duitsland. Hitler gebruikte de Autobahn als propagandamiddel, ze werden zo aangelegd, dat als men erover reed, men zou kunnen genieten van het mooie Duitse landschap. Zo wilde Hitler de Duitsers weer trots maken op hun eigen land. Tijdens de Tweede Wereldoorlog konden de Autobahnen niet gebruikt worden door tanks, die met hun rupsbanden het oppervlak kapot zouden scheuren. Bovendien was vervoer via de Autobahn langzamer dan via het spoor, wat erin resulteerde dat men het spoor meer ging gebruiken.

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog repareerde West-Duitsland snel de Autobahn, en sinds de jaren '50 was men bezig met het repareren van stukken weg. Sommige stukken gingen pas eind jaren '80 open, sommige pas na de hereniging van West en Oost in 1990. Anderen werden zelfs helemaal nooit meer gerepareerd, omdat er betere routes werden gevonden. In Oost-Duitsland hechtte men niet veel waarde aan de Autobahn, en werd ze verwaarloosd. Dat kan je merken als je naar voormalig Oost-Duitsland rijdt, als ineens het wegdek een stuk slechter wordt.

Geen snelheidslimiet

 Duitse Autobahn. Afbeelding: http://en.wikipedia.orgDe Autobahnen zijn natuurlijk bekend vanwege het ontbreken van een maximumsnelheid. Toch is er soms een maximumsnelheid, zoals bij afslagen en als er werk aan de gang is. Ook vanwege milieuvervuiling en geluidsoverlast worden snelheidsgrenzen ingesteld. Ongeveer driekwart van de Duitse Autobahn heeft geen snelheidslimiet. In Duitsland is het veel normaler om rechts te rijden dan om links te blijven hangen, zoals hier in Nederland (tot mijn irritatie) de gewoonte lijkt te zijn.

Omdat auto’s tegenwoordig zo hard gaan, is er tussen de fabrikanten om veiligheidsredenen een ‘gentlemen’s agreement’ afgesteld. In dit herenakkoord hebben de fabrikanten afgesproken hun auto’s te begrenzen op 250 km per uur. Deze begrenzing kan eraf worden gehaald, waardoor je soms met meer dan 300 km per uur een Mercedes voorbij ziet razen.

De totale lengte van het Autobahn-netwerk is 12.200 km, en is één van de grootste snelwegnetwerken in de wereld. Qua veiligheid zit het wel goed. Uit een onderzoek uit 2005 van het Duitse ministerie van Verkeer en Waterstaat, is gebleken dat op plekken waar wel een snelheidslimiet is, er ongeveer even veel ongelukken gebeuren als daar waar geen snelheidslimiet is, en dat er niet meer ongelukken gebeuren dan in andere (West-)Europese landen.

Duitslands trots

Audi, Volkswagen, BMW en Mercedes-Benz. Dat zijn een paar van Duitslands bekendste automerken. Mercedes is de oudste, en kort door de bocht, kan je stellen dat zij de auto hebben uitgevonden (zie boven). Mercedes maakt vooral luxe, snelle auto’s en is het boegbeeld voor de Duitse auto-industrie. Mercedes’ grootste concurrent is toch wel BMW. BMW maakt hetzelfde type auto’s, net als Audi overigens. Volkswagen is bekend vanwege het simpele design, je krijgt waar voor je geld. Het is een auto voor het volk (what’s in a name?), en werd ook zo gepropageerd door Hitler in de jaren '30. De verkopen van Volkswagen zijn nog steeds goed, en het is een groot autoconcern. Nog een bekend Duits automerk is natuurlijk Porsche, uit Stuttgart. Met zoveel automerken kan je wel stellen dat Duitsland één van de grootste auto-industrieën ter wereld heeft. Hoe lang dat nog zal duren is onbekend, Japan komt immers op. Maar dat maakt voor de Duitsers niet uit, die blijven hard rijden.

Er is een soort trots van de Duitsers op hun auto-industrie. Nergens ter wereld staat zo veel geschreven in het autokatern van een krant als in Duitsland. Nergens houden auto’s en autosport de mensen zo bezig als in Duitsland. De slogan van Volkswagen vat het het mooiste samen "Aus Liebe zum Automobil".

Luuc zat in het schooljaar 2007-2008 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Hij zat op het Barlaeus in Amsterdam.

Duitslandweb
feed link