Oud-vliegtuigfabrikant onder vuur

  BMW begon namelijk helemaal niet als een autofabriek. In 1913 richtte Karl Rapp de Bayerse Flugzeug-Werke op en hij was dus oorspronkelijk een vliegtuigfabrikant. Toen het bedrijf ook motoren ging bouwen tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd het bedrijf omgedoopt tot Bayerische Motor Werke, BMW.

Toen Duitsland de Eerste Wereldoorlog verloor, werd in het Verdrag van Versailles (1919) vastgelegd dat er in Duitsland geen vliegtuigen meer gebouwd mochten worden. Dit werd natuurlijk besloten om een nieuwe oorlog met Duitsland als katalysator te voorkomen. BMW moest sluiten.

Succes

 Maar BMW zou BMW niet zijn als ze niet snel weer een doorstart maakten. In plaats van vliegtuigen te maken fabriceerde BMW nu motoren voor boten, motorfietsen en auto’s. En BMW begon remmen te produceren. Dit bleek een succes. Op een gegeven moment was BMW meer bezig met de productie van remmen, voor bijvoorbeeld de spoorwegen, dan met de productie van motoren.

Het bedrijf maakte veel winst. In drie jaar groeide het aantal arbeiders van 800 naar 1800. Vrij veel, toentertijd. De motorendivisie en de merknaam BMW werden verkocht aan een van de oorspronkelijke oprichters (Camillo Castigilioni). De spoorwegremmenfabrikant (mooi woord) ging door onder de naam Südbremse. Het hoofdkwartier ging weer terug naar BFW, de plek waar het allemaal was begonnen. BMW begon weer met het maken van vliegtuigmotoren, echter niet voor het Duitse, maar voor het Russische leger. Ironisch genoeg zouden deze vliegtuigen ongeveer 20 jaar later de BMW fabrieken platbombarderen.

Ook in Engeland

In 1928 maakte BMW voor het eerst autohistorie. Ze namen een kleine autofabriek in Eisenach over en brachten een auto op de markt. Feitelijk was het gewoon een Engelse Austin 7 met een BMW logo. In 1932 lanceerden ze de eerste echte BMW. De daaropvolgende modellen deden het zo goed dat de auto’s zelfs populair werden in Engeland. Dit was vrij ongekend voor de nationalistische Engelsen die het liefst in Engelse auto’s rondreden.

 De uiterlijke kenmerken van de klassieke BMWs, zoals de ‘neusgaten’, zie je nog steeds terug op huidige BMWs. Zwarte bladzijde BMW begon zich in de aanloop naar WO II weer wat toe te leggen op de vliegtuigmotoren voor het Duitse leger. De Tweede Wereldoorlog zou, zoals voor veel Duitse bedrijven, een zwarte pagina worden in de historie van BMW. BMW maakte motorfietsen met zijspan voor de Wehrmacht en heel veel vliegtuigmotoren. Ook hebben ze zich bezig gehouden met de productie van raketwapens. BMW had bovendien dwangarbeiders uit het concentratiekamp Eisenach in dienst.

Aan het einde van de oorlog werden de fabrieken zwaar gebombardeerd, de Sovjet Unie nam fabrieken in en maakte met de in beslag genomen apparatuur vervolgens de BMW modellen na. De Wehrmachtmotor wordt nog steeds gemaakt met bijna geen aanpassing. Na de oorlog was de fabriek in München volledig verwoest. Bovendien mocht BMW van de geallieerden vijf jaar niets meer produceren. Nadat ze een tijdje weer hoofdzakelijk remmen hadden geproduceerd, begon BMW weer met het fabriceren van sportwagens en luxe auto’s.

Moeilijkheden

Er volgden zware tijden voor BMW. Ze werden bijna overgenomen door aartsvijand Daimler Benz (inderdaad Mercedes-Benz). Bijna was het voorbij met BMW als zelfstandig bedrijf. Maar de aandeelhouders stemden tegen overname. BMW wist uiteindelijk overname te voorkomen en behaalde succes met de BMW 1500 in 1961.

Logo

Vanaf dat moment ging het beter met BMW. Ze legden zich vooral toe op het bouwen van auto’s, en tot op de dag van vandaag worden er geen vliegtuigmotoren meer gemaakt. Echter, elke keer als je een BMW ziet rijden wordt je eraan herinnerd. Als je namelijk goed naar het logo kijkt, kun je de propellers van een vliegtuig herkennen. Ook de kleuren van Beieren zijn vertegenwoordigd. Overigens is BMW niet de enige autofabrikant met een vlieggeschiedenis. Mitsubishi heeft ongeveer hetzelfde doorgemaakt. Begin jaren ’90 kende BMW moeilijkheden rond de overname van concurrent Rover. Het ging zo slecht dat men Rover in 2000 weer verkocht. De (merknaam) Mini, die BMW samen met Rover kocht, heeft BMW nog steeds en loopt als een tierelier.

  Weer moeilijkheden?

Sinds het begin van deze eeuw is BMW weer in moeilijkheden. De winsten stijgen wel, maar het produceren kost steeds meer. Woensdag dus kondigde BMW aan banen te schrappen en te besparen op materialen. Oftewel, ze zullen goedkopere materialen gebruiken en de kwaliteit gaat achteruit. BMW heeft het heel zwaar sinds Mercedes weer goede, betrouwbare en, naar mijn mening, veel mooiere auto’s maakt. Mercedes’ winst in het laatste kwartaal van 2007 steeg met 57 procent, dat van BMW met slechts 6,5 procent. Misschien treft het lot uit de jaren ’60 BMW ergens in de komende twintig jaar wel weer. Overname door Mercedes zal pijn doen bij BMW, het merk met zijn strijdlustige geschiedenis.

Luuc zat in het schooljaar 2007-2008 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Hij zat op het Barlaeus in Amsterdam.