© Duitsland Instituut Amsterdam Duitsland Instituut Amsterdam

Kap’tein Blauwbeer, ahoy!

Over Walter Moers en zijn blauwe beer

17-dec-2007Emsi Hansen

Zodra je hem ziet, doet hij je denken aan een lieve, wijze opa. Kapitein Blauwbeer, één van de vele creaties van Walter Moers, is echter alles behalve een rustige opa. Hij reist de zeven wereldzeeën alsof het niets is en beleeft het ene avontuur na het andere. Maar wie is Kapitein Blauwbeer, en wie heeft hem ‘bedacht’?

 Kapitein Blauwbeer en Hein Blöd. Afbeelding: www.wdrmaus.deIn Nederland is Kapitein Blauwbeer niet zo’n fenomeen als in Duitsland. Logisch, omdat hij van oorsprong een Duits stripfiguur is. Maar de pluizig blauwe Kapitein is allang meer dan ‘slechts’ een stripfiguur, hij heeft status, hij is hip.

 Het leven van de Kapitein

Kapitein Blauwbeer werd ‘geboren’ in 1988, toen Walter Moers de eerste verhalen over hem schreef. In de loop der jaren werd het kleine beertje een echte zeebeer, en ging hij de wildste avonturen beleven. Hij voer met zijn schip over de grootste oceanen en beleefde tussendoor allerlei gekke gebeurtenissen. Inmiddels is zijn schip door een navigatiefoutje op een grote rots gestrand, en daar leeft hij nu rustig voort op zijn – al redelijk oude – dag. Maar verveling heerst er nooit op het schip: daar zorgen de kleinkinderen en Hein Blöd wel voor.

 De kleinkinderen van Kapitein Blauwbeer. Afbeelding: www.wdrmaus.deWaar de kleinkinderen van Kapitein Blauwbeer vandaan komen weet niemand zo precies, maar ze zijn er en ze zijn leuk. Ze zijn met z’n drieën en makkelijk uit elkaar te houden: de eerste is groen, de tweede geel en de derde roze. Opa Blauwbeer vertelt maar al te graag verhalen aan zijn beertjes over zijn vroegere woelige jaren, maar ze geloven er meestal de helft niet van. Tot dan, ten slotte, een onomstotelijk bewijs komt om het verhaal te bevestigen, een bewijs waarop Opa meestal zelf ook niet gerekend heeft.

En dan hebben we nog Hein Blöd. Hij is een grote gele rat, en zoals zijn naam al doet vermoeden, ontzettend dom (blöd = dom). Door allerlei domme acties en droge uitspraken zorgt hij vaak voor heel wat humor. Nee, Kapitein Blauwbeer hoeft zich niet te vervelen op zijn oude dag!

Walter Moers

Walter Moers, de ‘schepper’ van Kapitein Blauwbeer en zijn metgezellen, is een Duitse striptekenaar, auteur en illustrator. Hij werd op 24 mei 1957 in Mönchengladbach geboren. Walter hield als kind al van tekenen en ging daar ook op latere leeftijd mee verder. Na de middelbare school afgesloten te hebben, werkte hij af en toe en ging in de leer bij een koopman. Moers leerde zichzelf tekenen en werd in 1988 bekend door zijn verhalen over Kapitein Blauwbeer.

Kapitein Blauwbeer kreeg een plekje aan het eind van het bekende Duitse kinderprogramma ‘Die Sendung mit der Maus’. Eerst zie je de beren als (hand)poppen, in een soort Muppet-achtige stijl. De verhalen die de kapitein vertelt worden echter getoond in een tekenfilmverhaal. Zo werd de blauwe beer steeds meer iets voor kinderen, iets waar Moers niet erg tevreden over was. Hierdoor aangespoord begon hij een boek te schrijven over het leven van de blauwe kapitein. Dit boek heeft vooral zo’n succes gehad omdat het in een fantasiewereld (Zamonië) speelt.

13 ½ levens

 Afbeelding: wirres.netHet eerste boek in de Zamonië-reeks (zo genoemd vanwege het feit dat de boeken steeds op een fictief continent, Zamonië, spelen) is ‘De 13 ½ levens van Kap’tein Blauwbeer’. In dit boek beschrijft de blauwe beer zijn eerste 13 ½ levens. Over de resterende 13 ½, een beer heeft nameljik 27 levens, zwijgt hij. “Een beer moet immers zijn duistere kanten hebben, dat maakt hem aantrekkelijk en mysterieus.”

Gedurende het 556 pagina’s tellende boek vertelt de kapitein over zijn avonturen. Hoeveel hij daarbij opschept en de werkelijkheid wat aanvult is onduidelijk, maar het is leuk om te lezen. Hoewel het boek erg dik is lees je het in één keer door. ‘De 13 ½ levens van Kap’tein Blauwbeer’ is een boek geschreven voor de wat oudere jeugd en volwassenen. De beer die zijn eigen kinderprogramma heeft treedt hier op in een heel ander licht: hij is ook in staat volwassenen te vermaken. Een Duitse krant schreef hierover: “Kinderen willen graag dat je ze voorleest uit deze fantastische reis, maar volwassenen willen hem liever zelf lezen”.

Ben je benieuwd naar Kapitein Blauwbeer? Hier vind je een hoop dingen over hem, onder andere leuke filmpjes! (klik op de tv onder het scherm waar je Kapitein Blauwbeer ziet varen, en zodra je in de kamer van de beertjes bent, klik nog een keer op de tv. Nu kun je een filmpje uitkiezen! Mijn tip: 'Die grossen Momente der Filmgeschichte: Titanic').

Emsi Hansen zat in het schooljaar 2007-2008 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Zezat op het Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen.

Duitslandweb
feed link