Duitse les op de kerstmarkt

 “Ik wilde dat mijn leerlingen met echte Duitsers in contact kwamen. In de les oefenen ze altijd met standaardzinnen. 'Können sie mir bitte den Weg zum Bahnhof erklären' of 'Ich hätte gerne zwei Brötchen'. Om zulke dingen in het echte leven tegen Duitsers te zeggen is veel moeilijker.” De doelstellingen van mevrouw Van der Laan, docente Duits op het Zuyderzeecollege, waren duidelijk. Haar leerlingen moesten leren in het 'echte leven' Duits te praten. Maar hoe realiseer je dat?

Enthousiaste docente Duits

De enthousiaste docente Duits bedacht het volgende project. Groepjes leerlingen, samengesteld uit enkele derdeklassers en één zesdeklasser gaan op pad in een Duitse stad. Ze hebben een videocamera en een lijst met vragen bij zich. De vragen gaan over een bepaald onderwerp, kerstmis in Duitsland bijvoorbeeld. Deze vragen moeten ze aan een willekeurige Duitser stellen. De zesdeklasser opent het gesprek. Hij spreekt de mensen aan en vraagt of ze geïnterviewd en gefilmd willen worden. Vervolgens stelt een derdeklasser zijn vragen. Dat wordt met de camera opgenomen. De leerlingen bewerken de filmpjes thuis. Tweedeklassers krijgen dan weer les aan hand van de gemaakte filmpjes.

Kerstmis in Duitsland

Op een regenachtige vrijdagmorgen staan we in Münster. Met Salome, Abdul en Colin ga ik op pad. Salome, oud-redactrice van de scholierensite van het Duitslandweb, zit in de zesde klas. Abdul en Colin zitten in de derde. Hun opdracht is om op de kerstmarkt in Münster mensen over het thema 'kerstmis in Duitsland' te interviewen. “Hoe hebben jullie je voorbereid?”, vraag ik de twee jongens. “In de les hebben we vragen gemaakt over kerstmis en die dan in het Duits vertaald. Bovendien hebben we filmen met de camera geoefend. Hoe je mensen het beste filmt, dat je de camera rustig moeten houden enzo.”

 We zoeken de kerstmarkt. Ondertussen oefenen de twee jongens alvast hun tekst. “Was bedeutet Weihnachten für Sie?” “Spreek ik dat goed uit?” Bij een paar typische kerstmarktkraampjes stoppen we. Salome stapt recht op een sieradenverkoopster af. “Entschuldigen Sie, wir sind aus Holland und wollen Ihnen ein paar Fragen zu Weihnachten stellen. Dürfen wir sie dabei filmen?” Het mag. Colin leest zijn vraag af terwijl Abdul het gesprek filmt. “Was bedeutet Weihnachten für sie?” - “Weihnachten bedeutet für mich ein Familienfest. Ein paar schöne Stunden zusammen verbringen.” “Haben sie auch einen Weihnachtsbaum?” - “Ja natürlich, ohne Baum ist es kein Weihnachten.” Zo stelt Colin nog een paar vragen en de Duitse verkoopster geeft beleefd antwoord. We bedanken haar en gaan verder.

Standaardsituaties

Een tijdje later ben ik onderweg met een groepje van vier meisjes. Hun opdracht is om een standaardsituatie te filmen, ze moeten naar de weg vragen. Ik zelf ga mee om de gesprekken te openen. “Entschuldigen Sie, wir sind aus Holland und müssen für die Schule ein Gespräch führen. Dürfen wir sie nach dem Weg fragen und alles filmen?” Het blijkt een kwestie van de juiste mensen aan te spreken. Ouderen zijn vaak weinig enthousiast. Jongeren zijn veel eerder bereid om mee te doen en ze zijn ook minder bang om gefilmd te worden.

Beschermde gesprekken

De interviews verlopen verbazingwekkend soepel. Normaal vormt de taalbarrière bij straatinterviews een groot obstakel. Doordat leerlingen het Duits nog niet zo goed beheersen durven ze mensen niet aan te spreken. Bij dit project is daar een oplossing voor bedacht door gemengde groepen van leerlingen uit de zesde en de derde te maken. De zesdeklassers kunnen al beter Duits. Bovendien zijn ze ouder en meestal minder verlegen. Zij zorgen voor het contact met Duitsers, ze stappen op ze af en vragen om een interview. De derdeklassers moeten dan slechts nog de vragen stellen. Zo komen ze op een beschermde manier in gesprek. Ze moeten tegen onbekende mensen Duits praten, maar een belangrijk deel van de verantwoording ligt bij oudere leerlingen.

Vrolijke sfeer

Mevrouw Van der Laan vindt het een geslaagde dag. “De interviews gingen goed, er is veel filmmateriaal opgenomen. Die filmpjes gaan de leerlingen nu zelf bewerken met Windows Moviemaker. In de tweede klas kan ik dan laten zien hoe het antwoord op een vraag als 'Wieviel kostet diese Postkarte?' eruit ziet. Oefenen kunnen ze door eerst de vraag zelf te moeten formuleren en dan het antwoord te horen en te zien.”

Op de terugweg heerst er een vrolijke sfeer in de bus. De leerlingen hebben een leuk dagje Münster achter de rug. Naast de interviews hadden ze vrije tijd, hebben ze de Duitse kerstsfeer geproefd en natuurlijk in de gezellige stad heel wat inkopen gedaan. Ook Abdul en Colin zijn blij dat ze mee zijn gegaan. ”Het was heel interessant, onze kennis over de Duitse cultuur is echt toegenomen.”

Folke zat in het schooljaar 2007-2008 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Hij zat op de Scholengemeenschap Augustinianum in Eindhoven.