'Die Fahne bleibt oben'
De omgang met de vlag in Duitsland
1-sep-2006
In de zomervakantie was ik twee weken in Duitsland, in het plaatsje waar ik vroeger woonde: Barenburg, 60 kilometer ten zuiden van Bremen. Tijdens mijn bezoek viel me vooral één ding op: overal waar ik heenging waren Duitse vlaggen te zien, aan auto’s, in ramen, in tuinen of gewoon aan masten, de vlaggen waren overal.
Toen
ik door mijn voormalige woonplaats liep - het WK was al voorbij - was ik nogal
verbaasd. Overal zag ik de driekleurige Duitse vlag hangen. Dat verbaasde me zo,
omdat ik de omgang met de vlag nog heel anders in mijn herinnering had. Zo weet
ik nog dat ik als klein jongetje in een auto zat en we ergens naartoe reden.
Onderweg reden we langs een verzameling Schrebergärten, volkstuinen. In
één van die tuinen wapperde aan een mast de zwartroodgele Duitse vlag. Mijn
enige gedachte toen was: ”Dat zijn zeker Nazi’s.”
Bevrijdingsdag? Vlag erbij!
Zo was dat vroeger. Als privé-persoon de Duitse vlag hijsen was not-done. Wie dat wel deed gold meteen als verstokte nationalist, als ausländerfeindlich of simpelweg als rechts-extreem. Zo dachten toen niet alleen mijn familie en ik, maar het overgrote deel van de bevolking. Dus haalde bijna niemand het in zijn hoofd om zomaar de vlag op te hangen of die kleuren te gebruiken. Heel anders dan in Nederland. Hier is en was het volkomen normaal om bij elke bijzondere gelegenheid en vooral bij verschillende feestdagen een Nederlandse vlag op te hangen. Bevrijdingsdag? Vlag erbij! De koningin jarig? Vergeet de oranje wimpel niet! Examen geslaagd? Hijs ‘m maar!
In om Duitser te zijn
Zo
was het tientallen jaren, tot de hete zomer van 2006. Tijdens het WK voetbal
gaan in Duitsland honderdduizenden mensen de straat op om, samen met de vele
gasten uit het buitenland, onder de warme zon samen voetbal te kijken. En wonder
boven wonder: ze dragen zwartroodgele vlaggen, ze dragen zwartroodgele pruiken,
ze hebben hun gezichten zwartroodgeel geverfd. In één klap zijn al die
vooroordelen weg, is die angst jezelf met een Duitse vlag te vertonen verdwenen.
Opeens is het in om Duitser te zijn. Binnen een maand verandert het hele land in
een zwartroodgele zee. Overal zie je de vlaggen en de mensen zijn er blij mee.
Kranten en columnisten beschrijven opgewonden het zogenoemde Neue
Deutschlandgefühl en het Neu entdeckte Patriotismus van de
Duitsers. En dus hebben ze geen zin om de nieuwverworven vlagvrijheid weer op te
geven.
”Die Fahne bleibt oben.”
Ook nadat de WK-gasten weer terug naar eigen land zijn gereisd laat iedereen de vlag nog op zijn auto zitten of in de tuin hangen. En ik hoop dat net zoals de vlaggen zijn blijven hangen, ook iets anders is blijven hangen. Namelijk dat de Duitsers het eindelijk durven iets positiever over hun land te denken. Dat een stuk van dat voortdurende pessimisme is verdwenen en dat de Duitsers nu iets meer beseffen in wat voor een leuk land ze eigenlijk wonen. Dat dat allemaal permanent is en niet slechts een paar maanden gaat duren. Dat de Duitsers over hun optimisme hetzelfde denken als over hun vlaggen: ”Die Fahne bleibt oben.”
Folke zat in het schooljaar 2006-2007 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Hij zat op de Scholengemeenschap Augustinianum in Eindhoven.