Interview met Eric Neef

 De EDR is een samenwerkings-verband tussen Nederland en Duitsland, dat in 1977 werd opgericht met als doel de samenwerking in de grensregio te stimuleren en de wederzijdse contacten te intensiveren. Intussen heeft deze instantie 104 leden, die uit de Nederlandse provincies Groningen en Drenthe afkomstig zijn, evenals uit de Duitse provincies Ostfriesland, het Emsland en de Landkreis Cloppenburg. Deze leden zijn in het dagelijkse leven werkzaam bij gemeenten, Samtgemeinden, Landkreise, Kamers van Koophandel, Industrie- und Handelskammern, Handwerkskammern en de Ostfriesische Landschaft.

Meneer Neef, kunt u iets vertellen over de historie van de EDR?
Na de oorlog was er nog weinig contact tussen de provincies Groningen en Drenthe enerzijds en Ostfriesland en Emsland anderzijds. Men probeerde dit contact weer te herstellen. Eén van de initiatiefnemers was dominee Gaaikema uit Uithuizen, inderdaad, de vader van de bekende cabaretier Seth. Dominee Gaaikema was verbonden aan de Volkshogeschool ’t Oldörp in Uithuizen, die weer contacten had met de Duits-Nederlandse Volkshogeschool te Aurich. Verder waren het de Kamers van Koophandel, de Europese Beweging en de contacten tussen bestuurders die de basis voor de EDR vormden. Intussen zijn er, naast de Eems Dollard Regio, nog drie andere Nederlands-Duitse grensregio’s, elk met een eigen kantoor. De oudste regio stamt uit 1958 en heet ‘Euregio Rijn-Ems-IJssel’. Hun kantoor staat in Gronau, ter hoogte van Enschede. De andere twee regio’s zijn: ‘Euregio Rijn-Waal’ (kantoor in Kleef, t.h.v. Nijmegen) en ‘Euregio Rijn-Maas-Noord’ (kantoor in Mönchengladbach, t.h.v. Venlo). Verder heb je nog één Nederlands-Duits-Belgische regio, namelijk de ‘Euregio Maas-Rijn’ (in Maastricht) en de Nederlands-Belgische ‘Euregio Scheldemond’ (kantoor in Gent). De secretarissen van al deze regio’s hebben eens in de zoveel tijd overleg in het regiokantoor van Kleef.

 Kunt u een aantal voorbeelden geven van waarmee u zich dagelijks bezighoudt?
De Eems Dollard Regio wil wederzijdse contacten en samenwerking op allerlei terreinen stimuleren, zoals bijvoorbeeld op het gebied van sport, cultuur, economie, planologie, milieu, wetenschap en onderwijs. Dit houdt in dat mijn werkzaamheden zeer divers zijn. Zo bemiddel ik bijvoorbeeld regelmatig bij uitwisselingen tussen Nederlandse en Duitse scholen. Ook op cultureel en muzikaal gebied proberen we te bemiddelen. Zo zullen we bijvoorbeeld komend voorjaar een prachtig EDR-muziekfeest organiseren, waaraan muziekkorpsen van de douane, de marechaussee en de politie van Nederland, Duitsland en Niedersachsen, uit o.a. Hannover, Berlijn, Groningen en Rotterdam zullen deelnemen. En denk daarbij bijvoorbeeld ook aan het Haydn Muziekfestival, waaraan zowel Duitse als Nederlandse jonge muzikanten tot 12 jaar kunnen deelnemen.
Verder bezoek ik natuurlijk veel congressen en conferenties, zowel in Nederland als in Duitsland. Bij die gelegenheden kun je op een efficiënte wijze de noodzakelijke netwerken onderhouden en uitbreiden. Daarbij kom je met allerlei mensen in aanraking, zoals lokale politici, Europarlementariërs, ministers, consuls en onlangs zelfs onze Koningin. Ook ben ik bij verschillende projecten betrokken. Een mooi voorbeeld daarvan is de verbetering van de spoorlijn tussen Groningen en Leer (Dld.). Aan het eind van dit jaar zal er op dit traject een doorgaande verbinding komen, waarbij ook nieuw materieel zal worden ingezet. Dit is een belangrijke ontwikkeling, omdat ik geloof dat je wereld er anders uit gaat zien als je met de trein ergens snel kunt komen. Bedenk daarbij dat de eerstvolgende grensoverschrijdende spoorlijn zo’n 120 kilometer zuidelijker ligt. Verder houdt de EDR elke laatste woensdag van de maand spreekuur voor mensen die grensoverschrijdende vragen hebben, zoals op het gebied van (arbeids-) regelgeving, belastingen en ziektekosten.

Aan wat voor soort projecten beleeft u veel plezier?
Dan denk ik al gauw aan de totstandkoming van Museum voor Figuratieve Kunst de Buitenplaats te Eelde, inmiddels al weer tien jaar geleden. Tot op heden is er nog steeds een goede samenwerking tussen de EDR, Museum de Buitenplaats en Ausstellungszentrum Gut Altenkamp in het dorpje Aschendorf bij Papenburg. Onlangs kon bijvoorbeeld nog een via de EDR verstrekte Europese subsidie aan beide musea worden verstrekt. Mede door deze subsidie kon Museum de Buitenplaats op 25 maart de laatste fase van het museumplan, de oranjerie en de tuin eromheen, ten uitvoer brengen. Gut Altenkamp besteedde haar deel van de verstrekte subsidie aan het in de oude luister herstellen van een oude aangetaste baroktuin. Verder vind ik het mooi als je de resultaten van je werk ziet, zoals bij de eerdergenoemde realisering van de plannen rondom de spoorlijn tussen Groningen en Leer.

Tegen wat voor soort problemen loopt u regelmatig op?
Bij werk over de grens heb je te maken met een andere wetgeving, een andere taal en een andere cultuur (mentaliteit). Maar met de invoering van de euro is het verschil in valuta weggevallen, wat het betalingsverkeer wel weer wat gemakkelijker maakt. De uitbreiding van de Europese Unie maakt het echter steeds lastiger; eerst waren er twaalf lidstaten, volgend jaar zijn het er zelfs 27. Brussel is steeds meer het bestuurspunt. Ook het verschil in cultuur kan wel eens lastig zijn; zo staan de Duitsers over het algemeen vroeg op. Maar als ik om acht uur ´s morgens naar Brussel bel, krijg ik echt niemand aan de lijn… Daar zijn ze pas te bereiken vanaf een uur of half tien. Omgekeerd krijgt een Nederlander niemand meer te pakken in Duitsland als hij om kwart voor vijf ´s avonds een belletje probeert te plegen. Verder moet je ontzettend veel geduld en een olifantshuid hebben. Vaak komen termijnen in gevaar, omdat bepaalde zaken te traag verlopen. Daar moet je wel tegen kunnen.

Wat ging vooraf aan deze baan als secretaris van de EDR?
Ik zat op het Gymnasium (bèta) in Leeuwarden. Daarna koos ik voor de studie Sociale Geografie in Groningen en studeerde af in 1987. Ik heb korte tijd voor de klas gestaan als leraar aardrijkskunde. Later werkte ik bij de Rijksuniversiteit in Groningen. Vanuit deze positie werd ik door de voorzitter van de EDR benaderd met de vraag of ik algemeen secretaris wilde worden. (Hij wist dat ik op zoek was naar ander werk.) Zo kreeg ik op mijn dertigste deze baan. Intussen werd ik daarnaast politiek actief in de provincie Groningen.

Merken uw gezinsleden er veel van dat u deze functie heeft?
Minstens twee keer per week ben ik voor het bezoeken van projecten in Duitsland, en elke dag is het weer een verrassing hoe laat ik thuiskom en of ik mee-eet. Mijn vrouw vindt dat niet altijd even prettig. Daar staat tegenover dat mijn dochter en zij bij bepaalde uitwisselingscontacten, zoals excursies, met me meegaan.

Tot slot: Op welke uitslag hoopt u als Nederland en Duitsland tijdens de WK voetbal tegen elkaar zouden moeten spelen?
De mooiste uitslag Nederland-Duitsland is voor ons nog altijd gelijkspel.

Hartelijk dank voor dit interview.

Pamela Wolters zat in het schooljaar 2005-2006 in de Scholierenredactie van het Duitslandweb. Ze zat op het Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen.