Suurhusen versus Pisa, wie wint?

Het is best raar dat veel mensen niet weten dat er een schevere toren bestaat dan die van Pisa.

Ik wist het zelf ook niet, des te verrassender was het dat de scheefste toren juist in Duitsland staat. De ‘schiefe Turm von Suurhusen’ in Oost-Friesland (het Duitse deel van Friesland) is met 5,19 graden schever dan de Toren van Pisa met zijn 3,97 graden.

Eikenhout

Hoewel de kerk al sinds het midden van de dertiende eeuw bestaat, werd de kerktoren pas in 1450 gebouwd. Het fundament waarop men de toren bouwde, was eikenhout. Achteraf was dat misschien niet zo’n goed idee.

Dat de kerktoren scheef begon te staan, zag men voor het eerst in 1885. Doordat de grondwaterspiegel daalde, kwam het eikenhouten fundament droog te liggen. Daardoor stond de toren niet meer stabiel en ging hij scheef staan.

Om te voorkomen dat de toren nóg schever kwam te staan, besloot men in 1926 het torendakje te verwijderen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, in 1917, was de klok al weggehaald. Maar dat mocht allemaal niet baten, de toren kwam alleen maar schever te staan.

De kerk werd in 1975 gesloten voor publiek en het orgel werd verkocht. Een aantal jaren later, in 1982, legde men het fundament bloot en vulde het met beton en staal. Op 14 oktober 1985 werd de toren opnieuw ingewijd. Omdat de restauratie uit 1982 niet hielp, werden in 1989 nieuwe maatregelen genomen. Gelukkig is sinds het midden van de jaren ’90 niet meer vastgesteld dat de toren schever kwam te staan. Nu vinden er in de kerk weer kerkdiensten plaats.

Toeristen

Jaarlijks bezoeken meer dan 10.000 toeristen de uit baksteen gebouwde kerk en met zijn scheve toren. Voor de plaats Suurhusen, met z’n ongeveer 1000-1200 inwoners, en de regio is de scheefste toren ter wereld een prima toeristische attractie. Met de nabijheid van Emden is het een leuke trip naar het Oost-Friese land. En de plaatselijke hotels en Gasthäuser in de omgeving verdienen er natuurlijk ook wat mee!

De Toren van Pisa trekt ongetwijfeld meer toeristen dan de schiefe Turm von Suurhusen. Toch moet Italië het sinds 2007 officieel afleggen tegen Duitsland: sinds dat jaar is het record van de scheefste toren ter wereld in handen van de Duitsers.

Kees van Ruremonde is redacteur van de scholierenredactie van Duitslandweb. Hij zit in 6 atheneum van het ds. Pierson College in 's-Hertogenbosch.