Algemeen

Na 1945 ontwikkelden zich op een drietal gebieden niet-staatsgebonden relaties tussen Nederland en de Sovjetische bezettingszone (SBZ): vanaf 1947 ontstonden er weer handelscontacten tussen Nederland en Oost-Duitsland. De Nederlandse Hervormde Kerk (NHK) onderhield in dezelfde tijd banden met Oost-Duitse zusterkerken en de Communistische Partij van Nederland (CPN) had contacten met de Oost-Duitse communistische partij de SED.