Algemeen

Zoals uit de paragraaf over de politieke betrekkingen blijkt, is de economische vervlechting tussen Nederland en Duitsland groot. Nederland is voor Duitsland het tweede import- en vijfde exportland. Omgekeerd is Duitsland voor Nederland de eerste handelspartner, zowel wat betreft uitvoer als invoer. Duitsland is economisch gezien van enorm belang voor Nederland. Dit belang kan niet worden overschat.

De economische vervlechting van beide landen valt vooral door de ligging van beide landen te verklaren. De Rijn, de belangrijkste handelsrivier in Europa, stroomt grotendeels door Duitsland en mondt bij Rotterdam uit in de Noordzee. Rotterdam is daardoor de belangrijkste doorvoerhaven voor Duitsland naar andere landen geworden. Rotterdam speelt dan ook wat betreft de buitenlandse handel voor Duitsland een grotere rol dan Hamburg. (Hamburg is de grootste (zee-)haven van Duitsland.) Omgekeerd is Duitsland voor Rotterdam weer van groot belang: de Nederlandse zeehaven doet goede zaken dankzij de grote aan- en afvoerstroom van producten vanuit het buurland. De Duitse stad Duisburg is door de levendige Rijnhandel de grootste binnenhaven van de wereld geworden. De internationale doorvoerfunctie van Nederland was ook één van de redenen voor de Duitse legerleiding om in 1914 Nederland niet aan te vallen.

Duitsland is een belangrijke afzetmarkt van agrarische producten uit Nederland. Omgekeerd heeft Nederland al sinds de industrialisatie van Duitsland eind negentiende eeuw veel industriële producten uit Duitsland ingevoerd.

Wanneer de Nederlands-Duitse handelsbetrekkingen te lijden hadden, zoals tijdens en vlak na de beide wereldoorlogen, werd het belang van de economische betrekkingen tussen beide landen vooral voor Nederland erg duidelijk. De Nederlandse politiek heeft daarom altijd als doel gehad om met het buurland goede politieke betrekkingen te onderhouden, zodat de economische betrekkingen konden worden gehandhaafd.