Kennis over Duitsland
Uit het Clingendael-onderzoek was naar voren gekomen dat jongeren die weinig van Duitsland afwisten, een negatiever beeld hadden van het land. Het zou dus mogelijk moeten zijn om door meer en breder georiënteerd onderwijs over Duitsland het imago van onze oosterburen te verbeteren. Een groot probleem hierbij is de afnemende belangstelling voor het vak Duits, zoals de tabel laat zien. Ook organisatorische en vakinhoudelijke problemen spelen een rol bij de afname van de kennis van het Duits en over Duitsland. Enige tijd is het vak Duits opgesplitst geweest in het verplichte Duits 1 en Duits 2, waardoor sommige scholieren alleen het Duits kunnen lezen en/of verstaan. Door deze (onnatuurlijke) scheiding van het vak was er bovendien voor docenten weinig ruimte meer voor landinformatie of literatuur. Een vak waar scholieren nog wel in aanraking komen met Duitsland is geschiedenis. Nadelig voor het beeld van Duitsland is echter, dat de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog meerdere keren in het schoolcurriculum is voorgeschreven (in ieder geval één keer op de basisschool en één keer in het voortgezet onderwijs), terwijl het moderne Duitsland pas aan de orde wordt gesteld als de meeste scholieren het vak niet meer in hun profiel hebben.
Scholieren die eindexamen deden in het vak Duits (in%) | |||
VWO | HAVO | MAVO | |
1992 | 49 | 43 | 55 |
1993 | 49 | 42 | 55 |
1994 | 46 | 41 | 52 |
1995 | 46 | 39 | 51 |
1996 | 45 | 38 | 52 |
1997 | 45 | 39 | 50 |
1998 | 44 | 38 | 49 |
1999 | 44 | 38 | 14 |
2000 | 43 | 38 43¹ 27² | 54 |
2001 | 41 74¹ 26² | 41 47¹ 24² | 53 |
| 2002 | |||
| 2003 | |||
| 2004 | |||
| 2005 | |||
1) cijfers voor de 2efase Duits 1; 2) cijfers voor de 2efase Duits 1/2 Bron: Ministerie van OC en W, 2002
Het aantal eerstejaars studenten Duits is de laatste jaren ook gedaald. Er zijn aanzienlijk minder studenten Duits dan studenten Frans of Engels.
eerstejaars studenten Duits, Frans en Engels | ||||
Duits | Frans | Engels | totaal aantal eerstejaars | |
1990-91 | 121 | 416 | 687 | 34891 |
1991-92 | 132 | 451 | 848 | 36115 |
1992-93 | 118 | 346 | 683 | 34011 |
1993-94 | 116 | 221 | 589 | 32990 |
1994-95 | 109 | 202 | 546 | 32023 |
1995-96 | 101 | 176 | 413 | 28808 |
1996-97 | 99 | 158 | 408 | 28126 |
1997-98 | 80 | 180 | 370 | 29260 |
1998-99 | 100 | 140 | 400 | 30610 |
1999-2000 | 70 | 130 | 400 | 32310 |
| 2001-2002 | 40 | 120 | 430 | 34430 |
| 2002-2003 | 50 | 70 | 390 | 35810 |
Bron: CBS
Veel Nederlanders hebben hun huidige kennis van de Duitse taal te danken aan vakantieverblijven in Duitsland of aan Duitse Krimis en series als 'Medicopter 117' die ondertiteld op de Nederlandse televisie worden uitgezonden. De Nederlandse regering heeft na het Clingendael-onderzoek geld vrijgemaakt om de belangstelling van jongeren voor de Duitse taal en cultuur te vergroten. Zo wordt er meer aandacht besteed aan uitwisselingen tussen Nederlandse en Duitse scholen. Tevens is het Duitsland Instituut Amsterdam opgericht met als doel de kennis over Duitsland te vergroten.