© Duitsland Instituut Amsterdam Duitsland Instituut Amsterdam

Verhalen van een leven

Literatuur na 1989

Na de val van de Berlijnse Muur begon het levensverhaal aan een opmars. Vooral de levensverhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog of in de DDR leefden, stonden in de belangstelling. Later verschenen er ook biografische boeken over andere periodes.

Martin Walser


Martin Walser verwerkte het thema van de nationaal-socialistische jeugd in zijn roman ‘Ein springender Brunnen’ (1998). De lezer volgt Johann, die opgroeit aan het Bodenmeer. Hij geniet een tamelijk beschermde jeugd tegen de achtergrond van het fascisme. Christa Wolf sneed hetzelfde thema al eerder aan in haar roman ‘Kindheitsmuster’ (1976).

Het boek van Walser wordt ook wel eens vergeleken met de romantrilogie ‘Der Laden’ (1992) van Erwin Strittmatter, die intussen is verfilmd. De vergelijking gaat slechts gedeeltelijk op omdat Strittmatters werk bijna de hele twintigste eeuw behandelt. Toch draaien beide boeken om hetzelfde thema: die Heimat als een plek van geborgenheid, als een imaginaire plaats voor verzoening.

In zijn roman ‘Die Verteidigung der Kindheit’ (1991) schrijft Walser over de jaren na 1945. Christoph Hein vertelt in zijn boek ‘Von allem Anfang an’ (1996) over het leven in de DDR van de jaren vijftig.

Sinds kort is het een literaire trend om levensverhalen van langer geleden te behandelen. Zo houdt Martin Walser in ‘Ein liebender Mann’ (2008) het midden tussen feit en fictie bij de beschrijving van een late liefde van Goethe. Daniel Kehlmann doet hetzelfde met de levens van wereldreiziger Alexander von Humboldt en wiskundige Carl Friedrich Gauß in zijn succesvolle ‘Die Vermessung der Welt’ (2005).

Duitslandweb
feed link