- Een nieuw begin in de westelijke zones, 1945-1949
- Schrijven tijdens de wederopbouw, BRD 1949-1961
- Literatuur tijdens de roerige jaren zestig, BRD 1961-1969
- De terugkeer naar het persoonlijke, BRD 1969-1977
- Postmodernisme in de literatuur, BRD 1977-1989
- Schrijven in de Sovjetzone 1945-1949
- Schrijvers in dienst van de staat DDR 1949-1965
- Bloei van de literatuur DDR 1965-1976
- Op weg naar het einde DDR 1976-1989
- Literatuur na 1989
- Nobelprijswinnaars
- Colofon
Berlijn als nieuw literair centrum
Literatuur na 1989
Al direct na de val van de Muur werd Berlijn het nieuwe centrum voor cultuur en kunst. Er zijn talloze clubs, alternatieve en experimentele theaters, galeries en andere culturele broedplaatsen te vinden.
Reformbühne
-
© Wikimedia/U. Hassel-Jahnkow/cc
-
Een optreden in de Reformbühne 'Heim und Welt', één van de nieuwe literaire centra in Berlijn.
In 1999 werd Berlijn de hoofdstad van de nieuwe BRD. Door de gunstige randvoorwaarden als lage huren en een flexibel gemeentebestuur kwam de stad cultureel al snel tot bloei. Vooral avonturiers en alternatievelingen trokken naar de stad. Zij maakten volop gebruik van de mogelijkheden voor het opzetten van allerlei culturele initiatieven. Deze culturele bloei houdt vandaag de dag nog steeds aan, maar is meer geïnstitutionaliseerd dan in de beginjaren. Berlijn blijft een levendige stad die veel jonge mensen aantrekt en hen inspireert tot creatieve experimenten.
In talloze cafés en bars vinden literaire bijeenkomsten plaats. Zo is er bijvoorbeeld de Reformbühne 'Heim und Welt' waar satirische teksten over het leven in de stad Berlijn worden voorgelezen. De dichters die hierbij betrokken zijn, worden surfpoëten genoemd. Zij begonnen hun creatieve avontuur als werklozen die een kleine bijverdienste wilden. Nu zijn de surfpoëten uitgegroeid tot populaire persoonlijkheden. Hun werk is in de boekhandel te vinden.
Veel belangrijke Duitse uitgeverijen zijn gevestigd in Berlijn, evenals de belangrijkste literaire instituten. Het Literaturhaus Berlin, het Literarisches Colloquium Berlin en het Brecht-Haus zijn van grote waarde voor nieuw talent. Daarnaast speelt Berlijn een belangrijke rol in literaire werken van onder meer Ralf Rothmann, Steffen Mensching, Irina Liebmann en Judith Hermann. In ‘Neue deutsche Mädchen’ (2008) geven Jana Hensel en Elisabeth Raether een beeld van het leven in Berlijn als vrouw. De Duitse hoofdstad speelt ook een rol in het leven van allochtone schrijvers. Zo woont de Duits-Turkse schrijver Zafer Senocak sinds 1990 in Berlijn. Een andere succesvolle allochtone auteur is de Duits-Syrische schrijver Rafik Schami. Hij schrijft onder meer over de Arabische cultuur en over gastarbeiders in Duitsland.
