Geschiedenis

De Bierkellerputsch van Adolf Hitler

Weimar Republiek: 1919-1933

Op het hoogtepunt van de hyperinflatie, in november 1923, werd Duitsland opgeschrikt door de Bierkellerputsch in München. De staatsgreep mislukte totaal, maar maakte Adolf Hitler, de leider van de toen nog onbeduidende Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP), in één klap tot een nationale bekendheid.

Hitler-putsch

© Bron: Bundesarchiv, Bild 146-1973-026-43
Knokploeg in München tijdens de Hitler-putsch in november 1923.

Adolf Hitler werd in 1889 in Oostenrijk geboren en kwam in de Eerste Wereldoorlog naar München omdat hij wél aan Duitse maar niet aan Oostenrijkse zijde aan de oorlog wilde deelnemen. Na de oorlog bleef hij in dienst om ‘antipropaganda’ tegen linkse invloeden te verspreiden. Zo kwam hij in aanraking met de Deutsche Arbeiter Partei waar hij lid van werd en die hij omvormde tot de NSDAP, de Nationaal-Socialistische Arbeiders Partij. Hitler zelf werd de Führer van deze extreemrechtse nationalistische beweging. Antisemitisme en Versailles-haat waren de belangrijkste elementen in het gedachtegoed van de partij. De NSDAP stond daarin overigens niet alleen: begin jaren twintig was in Beieren een groot aantal rechts-nationalistische groeperingen actief.

Geïnspireerd door de fascistische Mars op Rome (1922) van Mussolini zinden Hitler en de zijnen op een staatsgreep om de Weimarregering omver te werpen. Begin november 1923 probeerden zij van de algehele crisis in Duitsland gebruik te maken door de macht in München te grijpen. Vervolgens zou in navolging van Mussolini een Mars op Berlijn worden georganiseerd. Hier kwam echter niets van terecht: vrijwel direct na het uitroepen van de 'Nationale Revolutie' werden de NSDAP’ers uiteengedreven door de politie, waarbij veertien putschisten en drie politieagenten om het leven kwamen. Hitler werd gearresteerd. Hij werd veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf, maar was uiteindelijk binnen een jaar weer vrij. In de redelijk comfortabele gevangenis van Landsberg schreef hij het boek 'Mein Kampf', een politieke autobiografie, waarin hij aan de hand van eigen levenservaringen zijn racistische wereldbeeld uit de doeken doet: Duitsland moest door een agressieve politiek tegen een ‘joods-bosjewistische mondiale samenzwering’ zowel het eigen ras zuiver houden als zijn plaats op de wereldkaart terugveroveren.

Afbeelding:
Onrust op het Marienplatz in München, foto van 9 november 1923.
Bron: Bundesarchiv, Bild 119-1486.

Vorige Volgende