© Duitsland Instituut Amsterdam Duitsland Instituut Amsterdam

Berlijn

Wereldstad
Of een stad een wereldstad is of niet, wordt vaak gemeten aan het aantal hoofdkantoren van multinationals die zich in de stad bevinden. Door de jarenlange opdeling van Berlijn en de politieke onzekerheid die dat met zich meebracht, heeft de stad pas na de vereniging kantoren van multinationals aangetrokken. Maar vaak waren dit nevenvestigingen. De echte hoofdkantoren bleven daar waar zij al zaten: in andere grote stedelijke regio's, zoals Frankfurt am Main en München. Dat deze regio’s economisch belangrijker zijn dan Berlijn, blijkt ook uit het aantal directe vluchten vanuit deze steden naar de Verenigde Staten (VS): vanuit Berlijn kun je niet direct naar de VS vliegen, vanuit Frankfurt en München een paar keer per dag.

De Bundestag (Bondsdag) in Berlijn. Afbeelding: http://www.stadtentwicklung.berlin.de/ (28.03.2007)Berlijn werd door de bouw van de Berlijnse Muur in augustus 1961 letterlijk verdeeld, totdat de Muur eind 1989 viel. Toen werd duidelijk dat de twee stadsdelen ieder een eigen ontwikkeling hadden doorgemaakt. West-Berlijn was namelijk net zo ontwikkeld als West-Duitsland, op een westerse manier. Oost-Berlijn was in vergelijking met West-Berlijn een stuk minder ontwikkeld, vooral op economisch gebied. De gemeente Berlijn had dus direct na de val van de Muur een probleem: hoe komt Oost-Berlijn zo snel mogelijk op het niveau van West-Berlijn? Na de Wende had Berlijn dus een ‘morele verplichting' tegenover de inwoners van Oost-Berlijn. Aan de andere kant wil Berlijn meedoen in de concurrentiestrijd tussen global cities (wereldsteden) zoals Tokyo en New York. Op dit moment heeft Berlijn nog niet de status van global city.

Hoofdstad van Duitsland

Berlijn werd de nieuwe hoofdstad van het verenigde Duitsland, het grootste land van een integrerend Europa. De Bondsdag werd van Bonn naar Berlijn verplaatst. Het oude Rijksdaggebouw werd opgeknapt en voorzien van een karakteristieke glazen koepel. Het idee voor de koepel kwam van de beroemde Britse architect Norman Foster. Ook de Nederlandse architect Rem Koolhaas heeft een nieuw politiek gebouw in Berlijn ontworpen: de Nederlandse ambassade. Internationale architecten drukken zo hun stempel op Berlijn. De geschiedenis van Berlijn als voormalig verdeelde stad is een toeristische trekpleister. Waar vroeger de grensovergang `Checkpoint Charlie' in het centrum van Berlijn werd gedomineerd door soldaten, zijn dat tegenwoordig de toeristen die in de winkels stukjes `Berlijnse Muur' kunnen kopen. Langs plaatsen waar vroeger de Muur stond, worden voor toeristen nu rondleidingen gehouden. Zo wordt dus de geschiedenis van Berlijn economisch uitgebuit door de plaatselijke toeristische industrie. En hoe meer toeristen, des te meer inkomsten.

Cultuurmix

De Loveparade in Berlijn. Afbeelding: http://magazine.voiaganto.it (28.03.2007)Grote steden zijn culturele smeltkroezen. Hiermee wordt bedoeld dat er in de grote stad veel verschillende mensen leven, die in het dagelijkse leven hun cultuur uitdragen. In Berlijn bestaan wijken die bekend zijn om hun multiculturele identiteit. De wijk Kreuzberg staat bijvoorbeeld bekend vanwege het grote aantal mensen van Turkse afkomst dat er woont. Ook bestaan er discotheken (de zogenaamde Russendisko's) waar vroeger vooral mensen van Oost-Europese afkomst kwamen, maar die tegenwoordig allerlei bezoekers trekken. Een andere smeltkroes is de Loveparade. Deze parade op housemuziek trok in het eerste jaar (1989) enkele honderden, voornamelijk Duitse bezoekers. Deze parade werd toen georganiseerd als een politieke demonstratie. Tien jaar later danste een internationaal gezelschap van anderhalf miljoen bezoekers op de straten van Berlijn. Tijdens deze tocht  verdwijnen de culturele verschillen tussen de deelnemers en ontstaat een gemeenschappelijk gevoel.

Duitslandweb
feed link