Moeizaam herstel (1945-1953)

De economische ontwikkeling van Oost-Duitsland na de Tweede Wereldoorlog is in hoge mate beïnvloed door het optreden van de Sovjet-Unie. Op basis van afspraken tussen de geallieerden, viel dit deel van Duitsland onder Russische invloed. Vanaf het begin heeft de Sovjet-Unie geprobeerd dit deel van Duitsland naar haar voorbeeld te modelleren. Dat betekende introductie van een planeconomie zoals dat in de Sovjet Unie al bestond. Daarnaast wilden de Russen omvangrijke herstelbetalingen: in de vorm van geld, producten, kunstschatten, mankracht en ook door de demontage van fabrieken, machines, spoorwegen en bruggen.

Bovendien moest Oost-Duitsland de kosten van het bezettingsleger dragen. In totaal heeft Oost-Duitsland van 1945 tot 1953 meer dan honderd miljard mark betaald aan de Sovjet-Unie. Pas na de dood van Stalin in 1953 kwam hieraan een einde. De herstelbetalingen plaatsten Oost-Duitsland direct op grote achterstand ten opzichte van West-Duitsland. Dit verschil nam bovendien toe doordat de Sovjet-Unie de Marshall-hulp voor Oost-Duitsland tegenhield.