Vervroegde verkiezingen 2005

De belangrijkste opdracht van het tweede kabinet-Schröder was het terugdringen van de werkloosheid en het doorvoeren van sociale hervormingen. In maart 2003 presenteerde de bondskanselier hiertoe een reeks hervormingsmaatregelen onder de noemer Agenda 2010. Onderdeel hiervan was de herstructurering van het sociale stelsel door de commissie-Hartz. Op 1 januari 2005 traden de zogenoemde Hartz IV-wetten in werking, die door lagere werkloosheidsuitkeringen de mensen moesten stimuleren sneller weer aan het werk te gaan.

De werkloosheid liep echter niet terug. Demonstraties en protesten waren uitingen van de onrust die dit onder de Duitse bevolking teweeg bracht. De SPD, de partij van bondskanselier Schröder, verloor in alle deelstaatverkiezingen die in 2004 werden gehouden (Hamburg, Thüringen, Saarland, Saksen en Brandenburg) evenals in de verkiezingen voor het Europese parlement op 14 juni 2004. Begin 2005 verloor de partij ook de verkiezingen in Sleeswijk-Holstein. Toen ze eind mei van dat jaar een grootste verkiezingsnederlaag in de belangrijkste deelstaat Noordrijn-Westfalen leed, riep de bondskanselier onverwacht nieuwe landelijke verkiezingen uit. Schröder zag geen andere mogelijkheid het tij te keren.

Na een zomer vol discussies over de wettelijkheid van de vervroegde verkiezingen, vonden ze op 18 september 2005 plaats. In de peilingen had de CDU/CSU van kanselierskandidate Angela Merkel al een zekere verkiezingsoverwinning behaald. Toch eindigden de christen-democraten op de verkiezingsdag zelf maar nipt voor de SPD. Het was reden voor Schröder om zich voor heel korte tijd winnaar te wanen. Uit de daaropvolgende coalitieonderhandelingen trad echter een andere winnaar naar voren: Angela Merkel, die de eerste vrouwelijke bondskanselier van Duitsland werd. Zij leidt sinds eind november 2005 de grote coalitie tussen CDU/CSU en SPD.

Meer over actuele (politieke) ontwikkelingen in Duitsland leest u in Actueel.