Berlijn: DDR-geschiedenis op straat
Overzicht beroemde, beruchte en onbekende plekken
16-okt-2009
Nergens laat de Duitse geschiedenis zich beter aflezen dan in het steen van Berlijn. Elke straathoek geeft zijn eigen inkijk in de Duitse worsteling met het verleden. Het dossier 'Berlijn - Geschiedenis op straat' brengt beroemde, beruchte maar ook onbekende plekken in kaart. Een overzicht van de DDR-geschiedenis op straat.
Alexanderplatz
Na de Duitse deling werd de Alexanderplatz plotseling het centrum van de
hoofdstad van de DDR. De staat gebruikte het plein voor parades en grote
feesten, zoals de 25e verjaardag van de DDR in 1974. Enkele dagen voor de val
van de Muur namen er een miljoen burgers deel aan protestdemonstraties tegen het
DDR-regime.
Lees verder >>
Bernauer Strasse
Dat juist aan de Bernauer Straße een groot stuk originele Muur is behouden, is
geen toeval. Hier liep de ‘antifascistische verdedigingswal’ vlak langs de
huizen, waardoor de bewoners van Oost-Berlijn uitzicht hadden op het vrije
Westen. Daags na de bouw van de Muur sprongen hier talloze Ossis uit het raam,
aan de andere kant door de Wessis naar beneden geholpen.
Lees verder
>>
Bösebrücke
Als Günter Schabowski op 9 november 1989 op de DDR-tv de onmiddellijke opening
van de Duits-Duitse grens heeft verkondigd, stromen honderden Oost-Berlijners
naar de Bösebrücke, de grensovergang aan de Bornholmerstrasse. Om half elf wordt
de druk zo groot, dat de slagbomen opengaan. Gejuich. Mensen huilen. Sommigen
rennen. Trabantjes toeteren.
Lees verder
>>
Fernsehturm
Twintig jaar lang stond de Fernsheturm symbool voor de socialistische
toekomstdroom van de DDR. De toren heeft de val van de arbeidersstaat glorieus
overleefd: nu symboliseert hij het nieuwe Berlijn. Daarmee vervult de
televisietoren eindelijk de functie die DDR-leider Walter Ulbricht er ooit voor
in gedachten had.
Lees verder
>>
Stasigevangenis
Hohenschönhausen
Decennia lang wist niemand waar 40 duizend DDR-dissidenten verbleven nadat ze
waren verdwenen. Dat was in Stasigevangenis Hohenschönhausen, waar de gevangenen
werden vernederd en aan psychologische druk werden blootgesteld. Nu is het
terrein van de voormalige Stasigevangenis een drukbezochte gedenkplaats.
Lees
verder >>
Karl-Marx-Allee
In Oost-Berlijn verrees in de jaren vijftig over een afstand van twee kilometer
de meest monumentale straat van het twintigste-eeuwse Duitsland. De
Karl-Marx-Allee toont haarfijn hoe de DDR in de beginfase worstelde met haar
identiteit.
Lees verder
>>
Sovjetmonument
in Treptower Park
Na de Duitse capitulatie wilde het Russische leger zich in Berlijn als
bevrijder, maar vooral als overwinnaar profileren. In de Duitse hoofdstad
verrezen vier Sowjetische Ehrenmale. Het grootste ligt middenin het
Treptower Park.
Lees
verder >>
Checkpoint
Charlie
Waar ooit Russische en Amerikaanse tanks dreigend tegenover elkaar stonden, gaan
nu toeristen met acteurs in soldatenuniform op de foto. De beroemde
grensovergang Checkpoint Charlie, decor voor menig spionagefilm, stond lange
tijd symbool voor de Koude Oorlog.
Lees verder
>>
Helmholtzplatz
Helmholtzplatz is nu de plek waar twintigers en dertigers hun koffie drinken in
hippe cafés terwijl hun kinderen zich vermaken in de speeltuin. In de jaren
tachtig was het plein het middelpunt van jonge schrijvers die probeerden
het strikte cultuurbeleid van de DDR te omzeilen. Zij presenteerden hun werk op
huiskamerlezingen en in illegale tijdschriften.
Lees
verder >>