Kansloos, maar vol goede moed naar het mini-WK

Met een van pijn vertrokken gezicht ligt middenvelder Pieter Linke (42) naast het doel op een winderig veld van de voetbalclub RKAVIC, ergens aan de rand van Amstelveen. Het is een gure dag, zeker voor eind mei. Af en toe voert de wind wat regenspetters mee. Linke kreunt. “Spier verrekt”, zegt de ervaren voetballer, vijftien jaar geleden uitgekomen in de Duitse hoofdklasse (de Regionalliga). Even verder op het veld schieten vier man een balletje rond, kleine gestalten op de uitgestrekte groene mat. Aansporingen in het Duits schallen over het veld. Welkom op de training van het Duitse elftal voor het WK Amsterdam.

Aanjager

Duitsland was steeds de grote afwezige op het Amsterdamse wereldkampioenschap, het jaarlijkse multiculturele voetbalevenement in de hoofdstad. 32 teams van verschillende in Nederland wonende nationaliteiten doen eraan mee. Elftallen uit verre streken als Chili, Senegal of Aruba gaven steevast acte de présence op het mini-WK, sinds 2001 een echte happening in de stad. “Het was altijd onze wens om een Duits elftal op te stellen”, legt Wanda Kingma van het organisatiecomité uit. “Maar het is helaas nooit gelukt”.

Het bleek voor de WK-organisatie lastig om met Duitsers in contact te komen. Moeilijker dan bijvoorbeeld met Surinamers, legt Kingma uit. “Die vormen een grote, hechte groep. Duitsers leven toch wat meer op zichzelf. Vind dan maar eens twintig Duitse voetballers.”

Maar een WK zonder Duitsland is natuurlijk eigenlijk geen WK. Zeker niet nu de grote broer van het Amsterdamse toernooi in Duitsland plaatsvindt. Zelfs de timing van beide evenementen loopt vrijwel gelijk. Het Amsterdamse schaduw-WK wordt een dag na de openingswedstrijd in München gespeeld. Met deze gedachte in het achterhoofd slaagde het organisatiecomité met de Amsterdamse Buitenveldert-voetbalster Florianne van Hasselt als aanjager erin het ongrijpbare Duitse netwerk in Nederland aan te boren.

Collega's 

Jürgen Klinsmann mag van geluk spreken. Zijn elftal is niet luttele weken voor begin van het WK inderhaast bij elkaar gebeld. De voetballers van Klinsi kunnen terugvallen op lang tevoren gepande trainingskampen en oefenwedstrijden, op een druk seizoen in de Bundesliga of bij Europese topclubs. Nee, dan het elftal van bondscoach Thomas van Montfort (51).

Drie weken geleden hadden de meeste spelers elkaar nog nooit gezien. Weliswaar hebben de manschappen van Van Montfort op een enkele uitzondering na allemaal een voetbalverleden, maar dat ligt vaak ver terug. “De conditie is ons grootste aandachtspunt”, zegt de bondscoach. “De selectie kent veel Untrainierte.” Het merendeel van de voetballers is student aan een Nederlandse universiteit, zeven Duitse spelers zijn collega’s bij de Amsterdamse routeplannerfabrikant TomTom.

Nieuwbakken
Een Duits voetbalelftal is op elk toernooi natuurlijk een beetje favoriet. Dat hoort er gewoon bij. Maar dit keer is de tegenstand formidabel. Teams als Turkije of Suriname, de kampioen van vorig jaar, konden kiezen uit een keur van goede voetballers die stonden te trappelen om mee te mogen doen. Sommige landen hebben zelfs selectiewedstrijden moeten spelen, zo groot was het spelersaanbod. Het toernooi leeft bij de verschillende gemeenschappen in Amsterdam. Alleen de beste voetballers bemachtigen een plaatsje in de basis.

Dat Duitsland het moeilijk gaat krijgen, beseft ook het organisatiecomité. “Debuterende landen komen over het algemeen niet ver, omdat ze tegen ingespeelde tegenstanders komen te staan. Het is geweldig dat Duitsland meedoet, maar ze maken weinig kans”, vermoedt organisatielid Kingma. Het team van Van Montfort laat zich door de veronderstelde kracht van zijn tegenstanders echter niet zomaar van de wijs brengen. De volgende ronde van het toernooi wil de bondscoach zeker halen.

De op de training in een zwarte, slobberige trainingsbroek en zwart t-shirt gestoken Teamchef is één brok positieve energie. Van Montfort is geen typische voetballer, hij houdt zich als consultant in het Duits-Nederlandse bedrijfsleven onder meer bezig met taal- en inburgeringscursussen. Communicatie is zijn ding. En voetbal? “Ik heb wel een beetje ervaring hoor”, zegt hij voorzichtig.

“Ons elftal lijkt op dat van Klinsmann”, licht de bondscoach toe. “Eigenlijk heeft hij hetzelfde probleem als wij. Veel jonge, onervaren spelers rond een kader van ervaren krachten die in korte tijd tot een team gesmeed moeten worden.” De oplossing: een hoog democratisch gehalte binnen de selectie, waarin meningen worden gehoord en de trainer voorzichtig een sturende rol speelt. Want net als Klinsi is Van Montfort een nieuwbakken voetbaltrainer, die deels moet vertrouwen op de inzichten van enkele door de wol geverfde veteranen. “Klinsmann wordt verweten geen leiderschap te bezitten, maar wij maken van de nood een deugd.”

Toeslaan 

Wat kan het bijeengeschraapte Duitse elftal inbrengen tegen al die oppermachtige tegenstanders? De eerste cijfers ondersteunen de sombere voorspellingen. Bij twee oefentoernooien in Amsterdam eindigde de Duitse WK-selectie respectievelijk op een achtste en een zevende plaats van de acht deelnemende teams. “Toch een weer een plaatsje opgeschoven”, grijnst coach Van Montfort achteraf.

Spelvreugde is het antwoord van Die Mannschaft. Met een bijna on-Duitse vrolijkheid zien de voetballers uit naar het toernooi. Natuurlijk, de trainingen worden serieus afgewerkt. Liefst twee keer per week, in het Vondelpark of anders in Amstelveen. Over tactiek delibereert het elftal lang en in alle ernst, op het veld en over de mail. Maar bovenal hebben de Duitsers er zin in. “Het mooie aan het WK Amsterdam is dat het niet uit maakt waar je vandaan komt”, zegt Van Montfort. “Overal word je met open armen ontvangen.” Het is aan de trainingen van het elftal af te zien. De spelers maken grapjes, de sfeer is ontspannen. Alsof een aantal vrienden heeft afgesproken een potje te ballen op een verloren zondagmorgen.

Die Mannschaft beschikt wel degelijk over vijf, zes voetballers die op hoog niveau gespeeld hebben, de kern van het team. Door de korte voorbereidingstijd stonden zij alleen niet eerder tegelijkertijd op het veld. Een Duitse verrassing op het WK is dus niet uitgesloten. Duitse voetballers blijven immers Duitse voetballers. “Bij de laatste wedstrijden liep het eigenlijk steeds beter”, besluit Van Montfort, “En net als Klinsmanns team hebben wij het in ons om toe te slaan als de tijd rijp is.”

Bas de Rue is redacteur van het Duitslandweb.