SPD

De Sozialdemokratische Partei Deutschland (SPD) is sinds de parlementsverkiezingen van 1998 de grootste politieke partij in de Bondsdag. Vier jaar geleden behaalde de partij 40,9 procent van de stemmen en versloeg daarmee de andere grote volkspartij, de CDU/CSU, die 35,1 procent van de stemmen kreeg. Sindsdien vormt de SPD een coalitie met Bündnis 90/Die Grünen.

De SPD had deze verkiezingswinst voornamelijk te danken aan het feit dat haar gewijzigde politieke koers goed aansloot bij de destijds heersende onvrede over de wijze waarop de regerende CDU/CSU van Helmut Kohl de economische malaise tot dan toe had aangepakt. De SPD haakte tijdens de verkiezingen in 1998 voor de eerste maal goed in op de toegenomen heterogeniteit van het Duitse electoraat sinds de eenwording van 1990. Zij ruilde haar traditionele, socialistische oriëntatie in voor meer pragmatische opvattingen. Hierdoor wist zij haar electorale voedingsbodem te verbreden. Veel kiezers dachten dat de SPD de werkloosheid eindelijk zou gaan terugdringen. 

Dit pragmatisme is kenmerkend voor de politieke koers die de SPD gedurende de afgelopen regeerperiode heeft gevolgd. De partij combineerde het sociaal-democratische thema van de verzorgingsstaat op binnenlands terrein bijvoorbeeld met een strenge begrotingspolitiek en op buitenlands terrein met militair optreden. Deze politiek van de neueMitte werd gedurende de afgelopen vier jaar belichaamd door de partijvoorzitter van de SPD, bondskanselier Gerhard Schröder.

Hoewel deze strategie, om zichzelf nadrukkelijk in het midden van het politieke spectrum te plaatsen, vier jaar terug zo succesvol was, lijkt zij zich bij de komende verkiezingen juist tegen de SPD te keren. Normaal gesproken hoopt een regeringspartij haar herverkiezing te bewerkstelligen door tijdens de campagne te wijzen op de door haar bereikte resultaten, maar aangezien er ontevredenheid heerst over de wijze waarop de regering de afgelopen jaren onder andere de werkloosheid heeft aangepakt, is de SPD gedwongen zich anderszins te manifesteren. Daarbij wreekt zich dat het profiel van de SPD de afgelopen jaren aan scherpte heeft ingeboet als gevolg van het feit dat de partij de nadruk legde op het streven naar consensus. In de peilingen ligt de SPD al maandenlang achter op de CDU/CSU.

Als gevolg van het gebrek aan concrete resultaten waarop de partij zich kan beroepen, poogt de SPD de kiezers over te halen de regering een tweede termijn te gunnen door op de valreep voor de verkiezingen maatregelen te nemen die een krachtdadige indruk moeten wekken. De afgelopen maanden heeft de SPD de commissie-Hartz, die ingrijpende hervormingen van de arbeidsmarkt voorstelt, en het ontslag van de eigen minister van Defensie, Scharping, gesteund.

De SPD heeft aangekondigd de coalitie met Bündnis 90/Die Grünen te willen voortzetten. Mocht de huidige regering haar meerderheid echter niet behouden, dan is een samenwerking van de SPD met de FDP - hoewel niet zeer waarschijnlijk - een mogelijkheid. De vorming van een Große Koalition, een coalitie met de CDU/CSU, is door de SPD uitgesloten, evenals regeringsdeelname met de PDS.

Klik hier voor een korte historische achtergrond van de SPD.
Klik hier voor het regeringsprogramma van de SPD