PDS

De Partei des Demokratischen Sozialismus (PDS) is de opvolger van de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED), de communistische partij uit de DDR. De PDS ziet een voorname rol weggelegd voor de staat bij het oplossen van de problematiek op het terrein van werkloosheid en sociale voorzieningen. Dit zijn thema's die vooral in het Oosten van het land grote aandacht genieten. De partij betrekt de overgrote meerderheid van haar stemmen dan ook uit de deelstaten van de vroegere DDR. Veel voormalige DDR-burgers die teleurgesteld zijn over de gevolgen van de Duitse eenwording stemmen uit zogenaamde Ostalgie op de PDS. Op deze wijze maken zij niet alleen hun onvrede over de enorme werkloosheid en de gebrekkige integratie tussen Oost en West kenbaar, tevens ontlenen zij een zekere trots aan deze proteststem.

De populariteit van de PDS onder de inwoners van het Oosten van Duitsland blijkt uit het feit dat de partij tijdens de Bondsdagverkiezingen in 1990 en 1994 op basis van Direktmandaten (uit onder andere voormalig Oost-Berlijn) een plaats in het parlement wist te veroveren.

In 1998 verkreeg de PDS voor het eerst sinds de Duitse eenwording toegang tot de Bondsdag door de landelijke verkiezingsdrempel van vijf procent te halen: de partij verwierf 5,1 procent van de stemmen. In dat jaar nam de PDS ook voor de eerste maal deel aan de vorming van een coalitie: in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern regeert de PDS sindsdien met de SPD. In Berlijn bestaat sinds januari van dit jaar eveneens een coalitie van PDS en SPD. In Saksen-Anhalt steunde de PDS tot de verkiezingen van afgelopen voorjaar een minderheidsregering van SPD en Bündnis 90/Die Grünen.

De PDS heeft zich nooit volledig van het totalitaire verleden van de SED gedistantieerd. Als gevolg van deze schaduw van het verleden vertoont de PDS nog altijd een zekere ambivalentie tegenover de politieke spelregels van de parlementaire rechtsstaat. Voor de andere politieke partijen vormt dat aanleiding om afstand te bewaren ten opzichte van de PDS.

De PDS heeft aangekondigd tijdens de komende verkiezingen de derde partij van het land te willen worden. Om dit doel te bereiken moet zij vooral stemmen winnen in het Westen van de Bondsrepubliek: terwijl de PDS in de nieuwe deelstaten reeds de derde partij is, kreeg zij in 1998 in het Westen welgeteld 1 procent van de stemmen. De partij heeft haar campagneteam toegespitst op dit doel. Volgens de laatste peilingen zal de PDS moeite krijgen de kiesdrempel van vijf procent te halen.

Desondanks is er reeds gespeculeerd over regeringsdeelname van de PDS: indien de huidige coalitie van SPD en Bündnis 90/Die Grünen noch het alternatief, een regering van CDU/CSU en FDP, een meerderheid behaalt, zou de PDS de zittende regering eventueel aan een meerderheid kunnen helpen. De SPD en Bündnis 90/Die Grünen hebben echter laten weten niet met de PDS te willen regeren. Daar komt bij dat de PDS zichzelf in eerste instantie ziet als oppositiepartij die de gevoelens van onvrede, zoals die met name in het Oosten bestaan, moet vertolken. In haar ogen zijn de huidige regeringspartijen bovendien teveel naar rechts opgeschoven om mee te kunnen samenwerken. De PDS is wel bereid een rood-groene minderheidsregering te gedogen, om zo een coalitie van CDU/CSU en FDP te voorkomen, maar daar voelen de SPD en Bündnis 90/Die Grünen weinig voor.

Klik hier voor een korte historische achtergrond van de PDS.
Klik hier voor het regeringsprogramma van de PDS