© Duitsland Instituut Amsterdam Duitsland Instituut Amsterdam

Nieuwsflash

Verloop verkiezingsavond

14-sep-2006

Gedurende de hele verkiezingsavond deed het Duitslandweb verslag. Wat in het begin nog leek op een winst van de CDU veranderde later in een meerderheid voor de rood-groene coalitie. Leest u hier over het verloop van een zeer spannende avond.

22:30 uur
Rood-groene meerderheid ondanks winst CDU

Nog vier jaar rood-groen? Hoewel de CDU/CSU bij de vijftiende Bondsdagverkiezingen de grootste partij van Duitsland is geworden, lijkt de rood-groene coalitie dankzij de verrassende winst van Bündnis 90/Die Grünen een krappe meerderheid te behouden ten opzichte van een samenwerking van CDU/CSU en FDP.

Volgens de laatste peilingen kunnen de christen-democraten op ongeveer 39 procent van de stemmen rekenen. De SPD van bondskanselier Gerhard Schröder zou op 38 procent eindigen. Bündnis 90/Die Grünen wordt de derde partij van Duitsland met 8,5 à negen procent; de FDP stelt teleur met ongeveer 7,5 procent. De PDS is er niet in geslaagd de kiesdrempel van vijf procent te halen en heeft slechts twee Direktmandate in de wacht gesleept.

stemmen Direct na het sluiten van de kieslokalen leek rood-groen over een meerderheid te beschikken, maar kort daarop kreeg zwart-geel de overhand in de prognoses. Later op de avond was het echter wederom rood-groen dat op voorsprong kwam. De definitieve uitslag is waarschijnlijk pas morgenochtend bekend.

De SPD verliest ten opzichte van 1998 ongeveer drie procent; de CDU/CSU wint ongeveer vier procent. De Groenen winnen twee procent en de FDP slechts een procent. De PDS is er ditmaal niet in geslaagd de kiesdrempel te halen. Vandaag waren 61,2 miljoen Duisters stemgerechtigd. De opkomst was 77 procent. Vier jaar geleden was dat 82,2 procent.

20:00 uur
Ook bij ARD ligt rood-groen weer voor

Laatste prognose ARD: Ook bij de ARD beschikt rood-groen inmiddels over een minieme voorsprong op zwar-geel; de SPD krijgt 37,9%, de CDU 39%. De Groenen behalen 8,6% en de FDP 7,4%. De PDS staat op 4%. Rood-groen beschikt dus over 46,5% en zwart-geel over 46,4%

Eerste reactie Fischer: "Het wordt nog heel spannend vanavond, maar ik denk dat we ons doel bereiken: Rood-groen zal verder regeren met versterkte groene partij."

Eerste reactie Schröder: "Meerderheid is meerderheid, en als we een meerderheid hebben, zullen we er gebruik van maken. Laat ons afwachten, hoe zich deze avond nog zal ontwikkelen."

Schroeder en Doris geven hun stem

19.35 uur
bij ZDF ligt rood-groen voor

Volgens de laatste peilingen van ZDF is rood-groen groter dan zwart-geel: De SPD zou 38,1% krijgen en de CDU 38,9%; de Groenen 8,8% en de FDP 7,4%. Dat zou betekenen dat rood-groen 46,9% krijgt en zwart-geel 46,3%. De PDS zou op 3,8% kunnen rekenen.


19:20 uur
Zwart-geel handhaaft voorsprong

De CDU wordt 39,5% toebedeeld en de SPD 37,3%. De Groenen zakken naar 8,6% en de FDP klimt naar 7,5%. De PDS behaalt 4,2%. CDU-FDP beschikt nu over 47% en SPD-Groenen over 45,9%.

Eerste reactie Westerwelle: "Deze uitslag is teleurstellend. We hadden meer verwacht en hebben onder onze mogelijkheden gepresteerd."

Stoiber 19:00
CDU loopt verder uit

De laatste prognose: SPD 37,2%, CDU loopt uit naar 39,7%. Groenen zakken naar 8,9%. De FDP blijft op 7,2%. PDS 4,2%. Een rood-groene coalitie komt nu op 46,1%, een zwart-gele coalitie op 46,9%. Als de PDS geen direktmandaat krijgt, zou dit een coalitie van CDU en FDP mogelijk kunnen maken.



Stoiber  Eerste reactie Stoiber:
"Ten eerste wil ik Angela Merkel hartelijk bedanken. Eén ding staat vast: de CDU heeft de verkiezingen gewonnen! Wij zijn de grosse Partei der Mitte. We hebben de nadruk op het juiste thema gelegd: werkgelegenheid."

 

De Stoibers in het stemlokaal 18:45 uur
Zwart-geel nu op voorsprong


De SPD blijft volgens de ARD op 37,1%, de CDU loopt uit naar 39,6%. De Groenen komen uit op 9,2 en de FDP blijft op 7,2%. PDS zakt naar 4,1%. Dat betekent dat zwart-geel voor het eerst een kleine voorsprong op rood-groen heeft.

stembiljet  18:30 uur
Verhoudingen blijven hetzelfde


De tweede prognose van de ARD voorspelt dat de SPD 37,1% van de stemmen behaalt en de CDU 39,1%. De Groenen 9,4% en de FDP 7,2%. De PDS 4,2%.


Volgens de eerste prognoses van de ZDF behaalt de SPD 37,8% en de CDU 38,1%. De Groenen zouden op 9,1% eindigen en de FDP op 7,4%. De PDS behaalt 4,1% en dus niet de kiesdrempel. Dit betekent dat rood-groen 46,9% behaalt en zwart-geel 45,5%.  Net als volgens de ARD peilingen ligt de rood-groene coalitie aan kop, terwijl de CDU de grootste partij wordt. Het wachten is nu op het eventuele derde direktmandaat van de PDS.

stembus

18:00 uur
CDU aan kop, rood-groen ligt voor

Volgens de exit-polls van de ARD zal de CDU de grootste partij worden met 39% van de stemmen. De SPD komt in deze eerste prognose op 37%, de Groenen op 9,5%. Hierdoor ontstaat de situatie, waarin de rood-groene coalitie een kleine meerderheid behoudt, terwijl de SPD niet de grootste partij is. De FDP blijft steken op 7%. De PDS haalt volgens de eerste prognose de kiesdrempel niet en zal waarschijnlijk ook het benodigde derde direktmandaat niet behalen. Gedurende de avond kunnen de verhoudingen nog veranderen.

Eerste reacties fractievoorzitters:

Friedrich Merz (CDU): "Een groot succes, ons doel was het 40% te behalen en het lijkt erop dat het lukt. Dat zou een groot succes zijn."

Ludwig Stiegler (SPD): "Rood-groen heeft een meerderheid bereikt en we willen de coalitie voortzetten."

Kerstin Müller (Groenen): "We zijn trots op het succes. We liggen nu ook voor op de FDP. We willen de rood-groene regering voortzetten."

Roland Claus (PDS): "Deze uitslag is een zware nederlaag voor de PDS. We hopen dat we nog een derde direktmandaat halen."

Duitslandweb
feed link
Links
Links
links

Nederlandse media over de Bondsdagverkiezingen
Het Financieele dagblad Dossier: Schröder of Stoiber? 

De Volkskrant
Tien vragen over de Duitse verkiezingen

NOS
Dossier verkiezingen