Gerhard Schröder (SPD)

De lijsttrekker van de SPD, bondskanselier Gerhard Schröder, werd op 7 april 1944 geboren in Mossenberg, in Nedersaksen. Hij heeft zijn vader, die als soldaat van de Wehrmacht omkwam tijdens de Tweede Wereldoorlog, nooit gekend. Schröder bekostigde zelf zijn gymnasiumopleiding en vervolgens zijn studie rechten in Göttingen. Na het afronden van zijn studie vestigde hij zich in 1976 als advocaat in Hannover. Inmiddels is hij voor de vierde maal getrouwd en heeft hij twee dochters.

Reeds op negentienjarige leeftijd, in 1963, werd Schröder lid van de SPD. Tussen 1978 en 1980 was hij voorzitter van de jeugdorganisatie van de SPD, de Jungsozialisten. Tussen 1980 en 1986 had hij zitting in de Bondsdag en sinds 1986 is hij lid van het landelijke bestuur van de SPD. In de hoedanigheid van minister-president van de deelstaat Nedersaksen was Schröder in 1998 de kanselierskandidaat van de SPD voor de Bondsdagverkiezingen van dat jaar. Na de winst van de SPD werd hij op 27 oktober 1998 gekozen tot zevende kanselier van de Bondsrepubliek. Daarmee volgde hij Helmut Kohl van de CDU op, die zestien jaar lang kanselier was geweest. Daarnaast is Schröder sinds 1999 voorzitter van de SPD.

Op het terrein van de binnenlandse politiek stond het kanselierschap van Schröder de afgelopen vier jaar in het teken van de Realpolitik. Schröder is een exponent van het derde weg-socialisme dat de afgelopen jaren in meer West-Europese staten de boventoon voerde. Hij presenteert zichzelf graag als vertegenwoordiger van het politieke midden en als Konsenskanzler die een realistische, pragmatische aanpak prefereert boven ideologische bevlogenheid.

Op basis van een meer zelfbewuste omgang met het Duitse verleden heeft Schröder de afgelopen vier jaar op het terrein van de buitenlandse betrekkingen een politiek bevorderd waarin Duitsland meer verantwoordelijkheden op zich nam dan daarvoor. Onder zijn leiding besloot de Bondsdag in 1999 tot de inzet van Duitse militairen in Kosovo en in november 2001 dwong hij via een vertrouwensvraag in het parlement de Duitse militaire steun aan de acties in Afghanistan af. Bovendien streefde hij, meer dan zijn voorgangers, binnen de Europese Unie het nationale belang van Duitsland na.

 Hoewel Schröder zich ook tijdens de huidige verkiezingscampagne zou willen afficheren als de kanselier die boven de partijen staat, dwingt de achterstand van de SPD ten opzichte van de CDU hem zich meer te profileren als partijpoliticus. Hij heeft de afgelopen maanden een aantal maatregelen genomen die zijn krachtdadigheid moesten illustreren, zoals het ontslag van zijn partijgenoot Scharping als minister van Defensie en zijn steun voor de rigoureuze plannen voor de hervorming van de arbeidsmarkt. Volgens critici neemt Schröder dergelijke ingrijpende maatregelen slechts met het oog op de peilingen. Met name de belofte waarmee hij in 1998 de verkiezingen won, namelijk om de werkloosheid in Duitsland voor 2002 terug te brengen tot onder de 3,5 miljoen, dreigt hem tijdens de komende verkiezingen op te breken.

Dit neemt niet weg dat de persoonlijke inbreng van Schröder van veel betekenis kan zijn voor de SPD: een ruime meerderheid van de Duitse kiezers geeft de voorkeur aan Schröder als kanselier boven zijn voornaamste rivaal, Edmund Stoiber van de CDU. In tegenstelling tot Stoiber staat Schröder in Duitsland bekend als 'Lebemann', als levensgenieter die in staat is de kiezer op het persoonlijke vlak voor zich te winnen. De vraag is of deze populariteit voldoende is om de SPD op 22 september aan een tweede regeerperiode te helpen. 

Lees ook de artikelen van onze analyticus Max Smolka:
'Schröders sombere perspectief' (verkiezingsbarometer augustus)
'Wordt kanseloze kanselier toch nog winnaar' (verkiezingsbarometer juli)

Lees ook het artikel van Philippe Remarque:
Een balans van vier jaar rood-groene regering

Lees ook de columns van Jacco Pekelder over de online-campagne van de SPD:
'Politiek Moddergooien'
'Politiek Moddergooien 2'