Figuur 4.8 laat zien dat het land van herkomst voor Turkse en andere allochtone jongeren in Duitsland en Nederland veruit het sterkste besef van burgerschap oproept. In Duitsland is dit gevoel weliswaar wat minder uitgesproken, maar nog altijd fors sterker dan gevoelens van nationaal (Nederlands of Duits) of Europees burgerschap.

Burgerschap is een abstracter concept van binding met een bepaalde politieke gemeenschap in vergelijking tot 'gehecht zijn aan'. De jongeren in Nederland en Duitsland werd gevraagd aan te geven in hoeverre ze zich burger voelen van hun land, van Europa en van hun herkomstland door middel van een cijfer, variërend van een één voor 'helemaal niet' tot een vijf voor 'heel sterk'.

Figuur 4.8 Mate van burgerschap in kaart gebracht met het deel van de jongeren dat het cijfer vier (vrij sterk) of vijf (heel sterk) geeft.

Onder Turkse jongeren in Nederland zijn de gevoelens van zowel nationaal, Europees en Turks burgerschap sterker dan onder Turkse jongeren in Duitsland. Dit verschil tussen Nederland en Duitsland geldt in mindere mate voor andere allochtone jongeren.

Ongeveer dertig procent van de Turkse en andere allochtone jongeren in Nederland en Duitsland geeft aan zich in sterke mate Europees burger te voelen. Voor Turkse jongeren in Nederland ligt dit besef 15 procent hoger. Vergeleken met Duitse autochtone jongeren is ook dit aantal nog gering. Van hen geeft zeventig procent aan zich Europees burger te voelen.

Berlijnse jongeren

Nevin "Wij lachen om de rivaliteit tussen SO 36 en SO 61, maar er zijn ook jongens die veel op straat hangen en die hebben zelfs straatbendes gevormd. Dan roept de ene gang dat 36 beter is, de ander zegt dat 61 juist beter is en vervolgens gaan ze met elkaar op de vuist of trekken mensen, om te testen wie het sterkste is. En dat alleen om een oude postcode, belachelijk toch!"