Beheersing van de taal

In het vorige hoofdstuk werden jongeren gevraagd naar hun persoonlijke beleving om integratie te meten, in dit hoofdstuk is gekozen voor een meer 'objectieve' indicator voor integratie. Welke taal spreken jongeren in hun contact met hun ouders, familie en vrienden? Er waren drie antwoordmogelijkheden: ze spreken altijd Nederlands, altijd de taal die hun ouders oorspronkelijk spreken of ze gebruiken beide talen naast elkaar.

In figuur 2.3 is te zien dat Turkse jongeren in Duitsland zich onderscheiden van Turkse jongeren in Nederland, doordat ze thuis minder vaak de Duitse taal spreken en juist vaker uitsluitend Turks. Dit terwijl Turkse jongeren in Nederland juist opvallend weinig uitsluitend Turks spreken. Wellicht omdat de ouders het Nederlands beter beheersen.
 
Figuur 2.3 Taal die thuis gesproken wordt door Turkse en andere allochtone jongeren in Nederland en in Duitsland.




















In figuur 2.4 is te zien dat Turkse jongeren van de tweede generatie thuis niet vaker uitsluitend Nederlands of Duits spreken dan Turkse jongeren van de eerste generatie. Wel combineren zij vaker het Turks met het Nederlands of het Duits dan Turkse jongeren van de eerste generatie en spreekt nog maar 10 procent in plaats van 30 procent thuis uitsluitend Turks.

Figuur 2.4 Verschil tussen eerste en tweede generatie in taalbeheersing.

Omdat de taal die jongeren thuis spreken natuurlijk ook beïnvloed wordt door de ouders en hún kennis van de Duitse of Nederlandse taal, werd de jongeren ook gevraagd welke taal ze spreken in hun contact met vrienden.

Figuur 2.5 Taal die Turkse en andere allochtone jongeren uit Nederland en Duitsland spreken met hun vrienden.




Wat onmiddellijk opvalt is dat Turkse jongeren met vrienden veel vaker Nederlands of Duits praten dan met hun ouders, maar ook dat er een verschil bestaat met andere allochtone jongeren. Juist Turkse jongeren in Nederland en Duitsland spreken met vrienden niet alleen Nederlands, maar houden ook vast aan het Turks. Andere allochtone jongeren spreken veel vaker uitsluitend Nederlands of Duits met hun vrienden. In Duitsland houden Turkse en andere allochtone jongeren sterker vast aan hun oorspronkelijke taal dan hun leeftijdsgenoten in Nederland. Dit is al snel een verschil van 20 procent.

Waarschijnlijk hangen deze bevindingen samen met de opzet van het onderzoek. In Duitsland zijn scholen bezocht die in een deel van Berlijn liggen waar relatief veel Turken bij elkaar wonen. Dat betekent dat Turkse jongeren op school ook minder leeftijdsgenoten van andere culturen tegenkomen dan in Nederland. Daardoor ontbreekt er een situatie die de jongeren dwingt een gemeenschappelijke taal, in dit geval het Nederlands of het Duits, te spreken. Deze culturele samenstelling van de wijk zou er tevens de oorzaak van kunnen zijn dat de ouders van de Turkse jongeren uit Berlijn minder vaak met de Duitse taal in aanraking komen, waardoor er thuis uitsluitend Turks wordt gesproken.