Het Duitse dilemma

Lange tijd gold Duitsland als economische motor van Europa. De laatste tijd hapert deze motor echter. De werkloosheid is ongekend hoog en het begrotingstekort overschrijdt Europese criteria. Over het belang van sociaal-economische hervormingen bestaat inmiddels bijna geen twijfel meer. De inhoud ervan staat echter uitgebreid ter discussie. Duitsers spreken veelal van Reformstau, een klimaat waarin regering, oppositie, werkgevers en werknemers elkaar op een dergelijke manier tegenwerken dat broodnodige veranderingen niet doorgevoerd kunnen worden. Door haar meerderheid in de Bondsraad, vergelijkbaar met de Nederlandse Eerste Kamer, kan de oppositie veel hervormingen tegenhouden. Hoewel regering en oppositie elkaar inmiddels wel steeds meer weten te vinden, heeft Schröder momenteel de meeste moeite zijn eigen achterban, veelal georganiseerd in de vakbeweging, tevreden te stellen.

In ons themadossier gaan we verder in op de Reformstau en op mogelijke oplossingen. De volgende vragen komen aan bod: Waar liggen de problemen en knelpunten van de haperende arbeidsmarkt? Wordt de Duitse verzorgingsstaat te duur? Welke consequenties heeft  een slechte Duitse economie voor Nederland of voor Europa in het geheel? Kunnen de economische hervormingen in Nederland in de jaren tachtig misschien een voorbeeld zijn voor Duitsland? Hoe pakt bondskanselier Schröder de problemen aan? Wat betekenen de hervormingen voor werklozen of voor een middenstander? Verder gaan we in op het 'rode netwerk': de macht van de Duitse vakbeweging.

Dit dossier zal de komende maanden worden uitgebreid en aangepast aan de actuele ontwikkelingen. Via de linker navigatiebalk kunt u door het thema klikken.