Stolpersteine

De documantaire 'Stolpersteine' (2008) van de Duitse regisseuse Dörte Franke gaat over de gelijknamige stenen - letterlijk struikelstenen - die samen het grootste gedecentraliseerde monument ter wereld vormen. Een monument ter nagedachtenis aan slachtoffers van het nazi-regime. De Stolpersteine zijn een ontwerp van Gunter Demnig, die er de Duitse Preis für Demokratie und Toleranz voor kreeg.

In totaal zijn al dertienduizend gedenkstenen geplaatst in Europese trottoirs. De van messing gemaakte stenen dragen de namen van Nazislachtoffers. De meeste stenen zijn in Duitsland te vinden, maar ook in Nederland zijn er dergelijke initiatieven, onder andere in Borne, Hilversum en Weesp.

Stolpersteine zijn een voorbeeld van hoe de geschiedenis op confronterende wijze plotseling opduikt in het leven van alle dag. De documentaire laat zien hoe Stolpersteine een open zenuw raakten en het debat uitlokten over verleden, verantwoordelijkheid en geheugen. De film gaat verder dan het registeren van de tegengestelde reacties op de Stolpersteine en de motieven van de kunstenaar. De maakster wil vooral laten zien hoe het project een lawine van reacties losmaakte, een lawine waaronder de kunstenaar haast zelf werd bedolven.

Afbeelding: www.joodsfilmfestival.nl