'Tannhäuser'

Richard Wagner putte voor dit werk uit middeleeuwse liederen, sagen en romantische vertellingen. Als thema gebruikt Wagner de rebellie van een kunstenaar, wiens zinnelijke lust hem in conflict brengt met zijn religieus ingestelde verstand. Deze innerlijke tweestrijd wordt belichaamd door de twee vrouwen, Venus en Elisabeth, die hij bemint. De zinnelijke liefde waar hij bij Venus genoeg van krijgt, mist hij bij Elisabeth. Als hij tijdens een zangtoernooi over de liefde een onverbloemde lofzang op de zinnelijkheid laat horen, wekt hij hiermee ieders woede. Alleen Elisabeth kan hem beschermen. Op een pelgrimstocht naar Rome zal hij boete doen, maar echte verlossing vindt hij pas als hem in zijn doodsnood nog eenmaal de naam van zijn redster wordt genoemd. Het werk markeert een belangrijke stap in de ontwikkeling van nummeropera naar muziekdrama.