'Duitsers als slachtoffers'

In het recente publieke debat in Duitsland is er opmerkelijk veel aandacht voor Duitsers als slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Of het nu gaat om de geallieerde bombardementen op Duitse steden of om de lotgevallen van meer dan 12 miljoen ‘verdreven’ Duitsers uit Midden- en Oost-Europa – in politiek en media wordt het Duitse leed breed uitgemeten. Wat opvalt is dat over dit ‘verdachte’ thema nu vrijer en met minder zelfcensuur wordt gesproken dan in de voorgaande decennia.

Hoe kunnen we de plotselinge aandacht voor het Duitse oorlogsleed verklaren? Hoe werd er vroeger in de Bondsrepubliek en de DDR mee omgegaan? Door wie, waarom en op welke manier wordt er over welke Duitse slachtoffers gesproken?

Over dat thema van Duits slachtofferschap verschijnt in januari 2007 een bundel van het Duitsland Instituut. Een greep uit de thema’s: de debatten naar aanleiding van de geallieerde bombardementen en van de ‘vlucht en verdrijving’, de verkrachting van Duitse vrouwen, de slachtofferbeelden van de DDR, het ‘linkse’ slachtofferbesef van de RAF en het thema van Duits leed en verlies in de Duitse literatuur en tijdens de herdenkingen van 1985.

In aanwezigheid van buitenlandse en Nederlandse deskundigen presenteren de auteurs hun bijdragen in een workshop op donderdag 18 januari 2007. ’s Avonds houdt de Duitse schrijver Reinhard Jirgl ('Die Unvollendeten') in het Goethe-Instituut Amsterdam een lezing over Duits slachtofferschap als literair thema.