Koning Kurt I van Saksen
De politieke wedergeboorte van Kurt Biedenkopf
31-mrt-2005
Biedenkopf werd geboren op 28 januari 1930 in Ludwigshafen am Rhein. Hij studeerde Rechten en in 1964 werd hij tot professor voor Handels-, Arbeids- en Economisch Recht aan de universiteit van Bochum benoemd. In 1966 werd hij lid van de christen-democratische CDU. Vanaf 1967 vervulde hij verschillende functies binnen deze partij.
Zijn entree in de landelijke politiek maakte hij in 1973 als secretaris-generaal van de CDU, de hoogste partijfunctie in Duitsland op de voorzitter na. Biedenkopf behoorde toen nog tot de vertrouwelingen van CDU-partijleider Helmut Kohl en werd op diens voordracht benoemd. Maar na oplopende meningverschillen met Kohl moest hij reeds in 1977 aftreden. Hierdoor ontstond een rivaliteit met de voormalige bondskanselier, die de verdere politieke carrière van Biedenkopf zou blijven bepalen. Beide politici waren, zoals Biedenkopf het eufemistisch uitdrukt, “uit elkaar gedreven”.
GastprofessorNa zijn aftreden trok Biedenkopf zich terug uit de landelijke politiek en werd hij lid van het deelstaatparlement van Noordrijn-Westfalen. Tussen 1980 en 1983 was hij eveneens voorzitter van CDU-deelstaatfractie in deze West-Duitse deelstaat. Na het verlies van de deelstaatverkiezingen werd Biedenkopf in 1986 partijvoorzitter van de CDU in Noordrijn-Westfalen.
Reeds een jaar later gaf hij er na een partij-interne machtsstrijd de brui aan en in 1988 legde hij eveneens zijn mandaat van het deelstaatparlement neer. Biedenkopfs politieke carrière leek ten einde. Hij was de partijpolitieke machtsstrijd beu en werd gastprofessor aan de universiteit van Leipzig. Zijn hoge ambitieniveau kon Biedenkopf door de grote weerstand in zijn eigen partij, mede veroorzaakt door zijn licht academische arrogantie, niet waarmaken.
Saksen
Hij bleef echter niet lang gastprofessor. Door de val van de Muur kreeg Biedenkopf de kans voor een politieke wedergeboorte. De CDU was in de zomer van 1990 op zoek naar een goede lijstaanvoerder voor de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen.
De keuze voor Biedenkopf bleek een gouden greep. Met bijna 54 procent van de stemmen behaalde hij direct de absolute meerderheid. De verkiezingen van 1994 en 1999 werden met zelfs nog overtuigendere aantallen -namelijk 58 procent en 57 procent- gewonnen. Van november 1999 tot oktober 2000 was hij als minister-president voorzitter van de Duitse Eerste Kamer, de Bondsraad. Een jaar later was hij, na het aftreden van partijgenoot Wolfgang Schäuble, zelfs korte tijd kandidaat voor het interim-voorzitterschap van de CDU.
Biedenkopf werd door velen gezien als een uitstekende behartiger van de Oost-Duitse belangen. De benamingen ‘König Kurt I’ of ‘König von Sachsen’ worden vooral uit bewondering voor Biedenkopf gebruikt, slechts zelden ironisch. Zelfs kiezers van andere partijen bleken lange tijd een voorkeur voor “König Kurt” als minister-president van Saksen te hebben.
Macht
In de zomer van 2000 werd Biedenkopf weer door het normale politieke spel ingehaald. De media berichtten steeds vaker over onvrede in de CDU over Biedenkopfs leiderschap. Hij werd beschuldigd dezelfde fout te maken waarvan hij Kohl altijd beschuldigde, namelijk te lang vasthouden aan de macht. Biedenkopf werd, net als Kohl, verweten niemand naast zich te dulden en zo de doorstroom van nieuw politiek talent tegen te houden.
Nadat Biedenkopf zijn binnen de CDU populaire kroonprins Georg Milbradt als een slecht politicus omschreef en vervolgens ontsloeg, barstte de strijd om zijn opvolging los. Biedenkopf kwam onder druk te staan en in januari van 2001 kondigde hij aan in 2003 af te treden. Maar hiermee keerde de rust niet terug, want vervolgens werd Biedenkopf met een aantal affaires geconfronteerd. Zo werd hij er in de Paunsdorf-affaire van beschuldigd een vriend financiëel bevoordeeld te hebben. In de Ikea-affaire zou Biedenkopf een korting van 15 procent hebben afgedongen terwijl Ikea nooit korting geeft.
Door de affaires nam de druk op hem toe. Op 18 april 2002, eerder dan voorheen aangekondigd, trad hij af. Juist Georg Milbradt, die volgens Biedenkopf te onbekwaam zou zijn, werd door de Saksische CDU tot zijn opvolger benoemd. Ondanks de perikelen rond zijn aftreden wordt de ambtsperiode van de voormalige koning van Saksen positief beoordeeld en is hij nog steeds populair.
OmbudsmanNa zijn aftreden is de inmiddels 75-jarige Biedenkopf niet stil blijven zitten. Hij is werkzaam als advocaat en is oprichter en directeur van de particuliere Dresden Internationale Universität. Eveneens is hij auteur van het boek ‘Ein deutsches Tagebuch 1989-1990’ (2000), waarin hij zijn visie op het ineenstorten van de DDR tot aan de eenwording beschrijft. Politiek blijft hij actief en hij is binnen de CDU nog zeer invloedrijk. Als politicus zette Biedenkopf zich in voor minder bureaucratie, de hervorming van de arbeidsmarkt, ondernemersgeest en voor meer aandacht voor het probleem van de vergrijzing. De recente maatregelen die tot de hervorming van de Duitse arbeidsmarkt moeten leiden, Hartz IV, ziet hij daarom als hoogst noodzakelijk. Hijzelf is door de bondsregering aangesteld om als ombudsman een rechtvaardige uitvoering van Hartz IV te bewaken.
Mede met het oog op zijn kleinkinderen wil hij op zijn oude dag zijn kennis in blijven zetten voor een Duitsland waar ook zij in willen leven, zegt hij. Biedenkopf wenst, zoals hij het noemt, een onrustig politiek pensioen.
