'Fuck the free world'
Datum: 22-nov-2004
(20 november 2004) Drie weken geleden is de wintertijd ingegaan. Dit blijkt in Berlijn een ingrijpender gebeurtenis te zijn dan in Nederland.
Van de ene op de andere dag begint het om drie uur te schemeren, komt iedereen in het donker thuis en zijn plotseling twee ladingen kolen nodig om de boel een beetje warm te houden. Mijn nachtwinkelier verkoopt tegenwoordig om negen uur ’s avonds al stomdronken goedkope wijn. Pure romantiek, met andere woorden. Totdat de mythische Berlijnse nachten met hun min twintig graden werkelijkheid worden.
Het vroege invallen van de avond lijkt ook haar invloed te hebben op de politieke stemming. Wie de Duitse politiek enigszins volgt weet dat een bedrukte stemming een voorwaarde is om serieus genomen te worden en dat Duitsers sowieso geen lachebekjes zijn. Probleem is dat deze bedrukte stemming nu werkelijk in een echte winterdepressie lijkt weg te zakken. Zeker de verhouding tussen Oost en West is wel eens beter geweest.
Een Spiegel-enquête liet kortgeleden zien, dat een aanzienlijk deel van de West-Duitsers weinig bezwaren zou hebben als de Muur opnieuw opgebouwd zou worden. In de week voor de herdenking van de val van de Muur, nu vijftien jaar geleden, maakte de Duitse regering bovendien haar voornemen bekend om de 'Dag van de Duitse eenheid' (3 oktober) als vrije dag te laten vallen. Goed bedoeld? Het is hoe dan ook een onhandige manoeuvre, waarvan de goede intenties zeker in het Oosten worden betwijfeld. Daar wordt de maatregel uitgelegd als de zoveelste provocatie van de Bondsregering aan het Oosten.
Zo waren de Hartz-IV-hervormingen, die volgens de kranten vooral Oost-Duitsers hard zullen treffen, eerder al opgevat. Ook bondspresident Köhler maakte met zijn uitspraken over blijvende ongelijkheid tussen Oost en West weinig vrienden in het Oosten. In 1989 zullen zich de meeste Duitsers de Duitse eenheid zo niet hebben voorgesteld. Merkwaardig genoeg lijkt de scheiding tussen Oost en West vijftien jaar na dato relevanter dan ooit te zijn; de Muur bepaalt nog steeds aan welke kant men staat. Oorlog kunnen we het niet noemen, koud is het zeker.
Gelukkig heb ik een sjaal gekocht. Terwijl ik mijn aanwinst nog maar eens stevig vastknoop, loop ik langs een groot leegstaand gebouw, waar met veel gevoel voor kleurgebruik en effect op de toeschouwer de tekst “Fuck the free world” is aangebracht. Ik vraag me af welke wonderlijke politieke opvatting de graffiti-kunstenaar tot zijn daad zou hebben geïnspireerd. Die tekst zou vijftien jaar geleden op die andere Muur toch aardig misstaan hebben. Zou het toeval zijn dat die andere Muur in november is doorbroken, of was dit een poging aan de winterdroefheid te ontkomen?
Vijftien jaar geleden was de slogan nog: “Wir sind ein Volk”. En nu dus “Fuck the free world”. Ach, misschien had juist de laatste tekst op de Muur moeten staan: als iets meer Oost-Berlijners dit letterlijk hadden opgevat, was de eenheid van beide volkeren aardig dichterbij gekomen.
Van de ene op de andere dag begint het om drie uur te schemeren, komt iedereen in het donker thuis en zijn plotseling twee ladingen kolen nodig om de boel een beetje warm te houden. Mijn nachtwinkelier verkoopt tegenwoordig om negen uur ’s avonds al stomdronken goedkope wijn. Pure romantiek, met andere woorden. Totdat de mythische Berlijnse nachten met hun min twintig graden werkelijkheid worden. Het vroege invallen van de avond lijkt ook haar invloed te hebben op de politieke stemming. Wie de Duitse politiek enigszins volgt weet dat een bedrukte stemming een voorwaarde is om serieus genomen te worden en dat Duitsers sowieso geen lachebekjes zijn. Probleem is dat deze bedrukte stemming nu werkelijk in een echte winterdepressie lijkt weg te zakken. Zeker de verhouding tussen Oost en West is wel eens beter geweest.
Een Spiegel-enquête liet kortgeleden zien, dat een aanzienlijk deel van de West-Duitsers weinig bezwaren zou hebben als de Muur opnieuw opgebouwd zou worden. In de week voor de herdenking van de val van de Muur, nu vijftien jaar geleden, maakte de Duitse regering bovendien haar voornemen bekend om de 'Dag van de Duitse eenheid' (3 oktober) als vrije dag te laten vallen. Goed bedoeld? Het is hoe dan ook een onhandige manoeuvre, waarvan de goede intenties zeker in het Oosten worden betwijfeld. Daar wordt de maatregel uitgelegd als de zoveelste provocatie van de Bondsregering aan het Oosten.
Zo waren de Hartz-IV-hervormingen, die volgens de kranten vooral Oost-Duitsers hard zullen treffen, eerder al opgevat. Ook bondspresident Köhler maakte met zijn uitspraken over blijvende ongelijkheid tussen Oost en West weinig vrienden in het Oosten. In 1989 zullen zich de meeste Duitsers de Duitse eenheid zo niet hebben voorgesteld. Merkwaardig genoeg lijkt de scheiding tussen Oost en West vijftien jaar na dato relevanter dan ooit te zijn; de Muur bepaalt nog steeds aan welke kant men staat. Oorlog kunnen we het niet noemen, koud is het zeker.
Gelukkig heb ik een sjaal gekocht. Terwijl ik mijn aanwinst nog maar eens stevig vastknoop, loop ik langs een groot leegstaand gebouw, waar met veel gevoel voor kleurgebruik en effect op de toeschouwer de tekst “Fuck the free world” is aangebracht. Ik vraag me af welke wonderlijke politieke opvatting de graffiti-kunstenaar tot zijn daad zou hebben geïnspireerd. Die tekst zou vijftien jaar geleden op die andere Muur toch aardig misstaan hebben. Zou het toeval zijn dat die andere Muur in november is doorbroken, of was dit een poging aan de winterdroefheid te ontkomen? Vijftien jaar geleden was de slogan nog: “Wir sind ein Volk”. En nu dus “Fuck the free world”. Ach, misschien had juist de laatste tekst op de Muur moeten staan: als iets meer Oost-Berlijners dit letterlijk hadden opgevat, was de eenheid van beide volkeren aardig dichterbij gekomen.
