Duitse vragen zonder Nederlandse antwoorden
Gastcolumn
12-sep-2003
van Ulrike Nagel
Op een 'hoe-voelen-wij-Duitsers-ons-in-Nederland-en-wat-komen-we-hier-allemaal-tegen'-verhaal zit eigenlijk niemand meer te wachten. Toch moet ik toegeven dat er genoeg stof is om dat soort verhalen op te schrijven. Maar deze column wordt anders. Zelfs na vijf jaar blijf ik me over een aantal dingen verbazen. En verbazen heeft alles te maken met het stellen van vragen. Daar gaat deze column over. Een belangrijke vraag voorop: zijn de dingen die ik tegenkom een product van mijn waarneming of van mijn verbeelding? Maar ik zal niet meteen zo ingewikkeld van start gaan.
Laten we beginnen bij makkelijkere vragen. Zo heb ik me altijd al afgevraagd waarom de drogisterijen in Nederland zo duur zijn. Niet alleen voor merken, maar ook voor de eigen producten van de drogist betaal je in Nederland al snel twee keer zoveel als in Duitsland. Nou kan het natuurlijk liggen aan het feit, dat ik Berlijn gewend ben en dat is in verhouding één van de goedkopere Duitse steden. Een Nederlandse vriendin wist ineens waarom de Rexona zo duur was in Nederland: het is een Duits exportproduct. En toch kon dit simpele antwoord mij niet tevreden stellen.
Een andere vraag: waarom kun je bij een kassa in Nederland niet met een Duitse pinpas betalen en bij een Duits benzinestation niet met een Nederlandse pas pinnen, ondanks het Maestro-teken dat op alle passen staat en wereldwijd moet werken? Ik heb nog niemand gevonden die het antwoord weet. In tijden van Europese samenwerking vind ik dit nog altijd opmerkelijk. En vooral vervelend als je met je Nederlandse vriend en je Nederlandse pasjes naar Berlijn rijdt en de tank is leeg en je hebt geen geld meer in je portemonnee.
Over 'kassa' gesproken: waarom zitten achter Nederlandse kassa's in de supermarkt alleen maar studenten en in Duitsland vaste werknemers? Ik weet sowieso nog niet hoe ik het Nederlandse 'bijbaanfenomeen' aan mezelf moet uitleggen. Waar toveren de Nederlanders al die bijbanen vandaan? Als student vind je in Duitsland niet zo makkelijk een bijbaan, omdat dezelfde banen door vaste medewerkers worden vervuld. En dan toch zoveel werkloosheid? Dat snap ik nou niet.
Sinds kort stap ik ook uit op het Centraal Station van Amsterdam. En af en toe ga ik met de metro naar een vriendin. Onder de grond waan ik me in een ander land. Waarom zijn de metro's in Amsterdam zo verschrikkelijk oud en vies? Deze metro's passen in mijn hoofd helemaal niet bij het nette, schone, gestructureerde Nederland. De metro's in Berlijn hebben een warme gele kleur, mooie, nieuwe stoelen en rijden langs schone stations. Ik haat zulke vergelijkingen als Nederlanders ermee aankomen, maar bij de metro's kan ik niet anders.
Ik typ dit dan wel op een computer, maar elke keer als ik ergens mijn handtekening onder moet zetten, schiet me een nieuwe vraag te binnen. Vaak moet je eerst je eigen naam opschrijven en daarnaast je handtekening. Dat vind ik altijd heel raar, want bij mij zijn die twee dingen gewoon hetzelfde. Bij een Nederlander verschilt het zetten van een handtekening behoorlijk van het opschrijven van een naam. Hoe kan dat? Nederlanders schijnen een handtekening zelfs te 'oefenen'.
Zo heb ik nog tal van andere vragen: Waarom neemt de Nederlandse krant in de zomer in omvang af en blijft de Duitse krant even dik, terwijl in beide landen sprake is van komkommertijd? Waarom is iemand in Duitsland haast niets waard als hij niet op z'n minst zijn Abitur heeft behaald (en kun je het in Nederland prima met HAVO doen)? Waarom duurt het nu vijf dagen om een pakket of een brief naar Duitsland te sturen en kon dat vroeger binnen twee dagen? Waarom verdwijnt het Nederlandse kabinet in de zomervakantie ook echt meteen maandenlang uit beeld terwijl in Duitsland alle politici in de pers dominant aanwezig blijven?
Fragen über Fragen. Zonder antwoorden. Die moeten we gaan opzoeken. Maar dan wordt de column te lang. En niet denken dat ik zelf te lui ben om al die antwoorden bij al die vragen te zoeken. Ik ben hard bezig. Niet alleen met het stellen van vragen.
