Leer je nog of spaar je al?

van Katja Geelhoed

Al vanaf de zomer is de nieuwe vestiging van IKEA onderwerp van gesprek. Sinds de aankondiging dat de Zweedse meubelgigant ook in Tempelhof neerstrijkt, stellen mijn vrienden de aankoop van hun nieuwe Billy, Ivar of Björken uit. Vanwege de mogelijke openingsaanbiedingen en omdat de nieuwe vestiging zo lekker dichtbij is. Het kan aan mijn compleet ontbrekende richtingsgevoel liggen, maar ik heb er meerdere malen mijn hoofd over gebroken, hoe het mogelijk is dat deze locatie voor iedereen, onafhankelijk van de buurt waar zij wonen, dichterbij lijkt te zijn dan de twee bestaande vestigingen. Om de mond tot mond reclame te ondersteunen lanceerde IKEA een zeer geslaagde publiciteitscampagne onder het mom 'Berlijn de geheime Zweedse hoofdstad'. De hierbij behorende kaarten met daarop een blonde Turkse familie aan de thee zijn inmiddels een collectors item. En zo kwam het dat afgelopen week de eerste IKEA-fans in slaapzakken voor het nieuwe blauwgele gebouw lagen. Dat er 's ochtends in de verkeersinformatie werd gewaarschuwd voor files richting Tempelhof. En dat 35 duizend mensen de openingsdag van de nieuwe IKEA bezochten. Op zijn minst merkwaardig. Los van de vraag hoe 35 duizend mensen op een doordeweekse dag tijd vinden om naar IKEA te gaan, vraag je je af waarom? Zouden al deze mensen in de buurt wonen en hun aankopen hebben uitgesteld om van de openingsaanbiedingen te kunnen profiteren? Uitgaande van het universele concept van IKEA kan dit filiaal er toch niet veel anders uitzien dan de vestigingen in Spandau en Waltersdorf.

Zoals ik al schreef, is IKEA niet het enige dat de Berlijnse gemoederen bezighoudt. Studenten van de Humboldt, Freie en Technische Universität protesteren tegen de voorgenomen bezuinigingen op de Berlijnse universiteiten en voor het uitbreiden van het aantal studieplaatsen. Er wordt gedemonstreerd, bezet en gestaakt. Nu heb ik staken in dit verband nooit helemaal begrepen en dat verklaart wellicht mijn wat allergische reactie op dit soort acties. Zoals een vriend en politicologiestudent, het verwoordde: "Protesteren tegen bezuinigingen als student door in staking te gaan, is een beetje als protesteren tegen een huurverhoging door je huis niet meer schoon te maken". Het actievoeren gebeurt grondig en serieus. Iets te serieus. Mag er symbolisch een hek worden geplaatst voor het gebouw waarin studenten het bureau bezetten van de senator van wetenschap en cultuur, Thomas Flierl? "Een bezet huis moet er bezet uitzien, anders zouden mensen kunnen denken dat het huis niet bezet is." Daar moet eerst over worden gestemd in het 'Besatzerplenum'. In het 'Streikplenum' vallen sommige stakers over een zin in de oproep tot het verlengen van de staking, die te marxistisch zou klinken. Mogelijk zou de oproep daardoor tijdens de 'Vollversammlung' worden weggestemd. Er wordt over gediscussieerd en besloten de zin te laten staan. "Wie de wereld wil veranderen, moet risico's nemen", aldus een studente.

Uiteindelijk vond de synthese plaats van studentenprotest en IKEA-hype. Driehonderd studenten protesteerden tijdens de openingsdag in de IKEA met de leus 'Leer je nog of spaar je al?', variërend op de IKEA-slogan 'Woon je nog of leef je al'. Sommigen van hen vroegen symbolisch 'Bildungsasyl' aan in Zweden, waar het onderwijssysteem volgens hen wél goed geregeld is. Slim bedacht. En geruststellend: Duitse studenten zijn in staat tot het voeren van ludieke acties en onder de 35 duizend bezoekers waren er tenminste driehonderd, die met een begrijpelijk doel de IKEA bezochten.

Duitslandweb
De Berlijnse studenten staken

Der Spiegel
Studenten besetzen das Rote Rathaus

Diepgen fürchtet neue 68er-Revolte

Berliner Zeitung
Kein Uni-Opfer für Berlin

Katja Geelhoed is historica en woont sinds een jaar in Berlijn. Zij is de vaste columniste van het Duitslandweb.