In een slaapzak voor het postkantoor
Gastcolumn
2-dec-2002
van Iwona Maczka
Een paar maanden daarna bezocht ik vrienden in Osnabrück en die zeven dagen die ik daar zwaar verkouden in bed heb doorgebracht wijdde ik grotendeels aan Grönemeyer. Als een bezetene en met hoge koorts, die waarschijnlijk niet alleen aan de griep te wijten was, luisterde ik naar zijn platen. Zijn albums waren voor mij een ware ontdekking. Ik vond Grönemeyer totaal gaaf!
Het is twaalf jaar later, dinsdagavond om halfnegen, 26 november 2002. Ik sta in een lange rij voor de Melkweg in Amsterdam. Over een half uur gaat het gebeuren: voor het eerst in mijn leven ga ik Herbert Grönemeyer live zien! Nu ik de grote massa mensen voor de ingang van de concertzaal zie, ben ik niet meer zo verbaasd dat de tickets binnen no time uitverkocht waren. En dan niet uitsluitend voor zijn optreden in Nederland, de toegangskaarten voor alle concerten tijdens zijn herfsttour 2002 en voorjaarstour in 2003 gingen als warme broodjes over de toonbank. Diegenen die te laat waren, boden op internet duizelingwekkende bedragen voor een kaartje.
Om me heen zie ik vooral mensen in de leeftijd van rond de dertig en hoor ik voornamelijk Duits, gesproken met verschillende accenten, een paar woordjes Engels, weinig Nederlands. Het is me duidelijk dat het een Duits(talig) feest wordt. Ondanks zijn politieke en sociale engagement en Engelstalige versies van zijn liedjes is Grönemeyer onder Nederlanders nauwelijks bekend. Sommigen hebben hem misschien als acteur in de film Das Boot uit 1981 van Wolfgang Petersen gezien. Anderen kennen wellicht zijn plaat Unplugged Herbert die hij 1995 voor MTV heeft opgenomen. En dan is er nog een kleine groep mensen die met zijn muziek tijdens een vakantie in Duitsland in aanraking is gekomen of dankzij Duits(talig)e contacten.
Ondertussen ben ik binnen, heb ik mijn jas bij de garderobe afgegeven en, in een stampvolle zaal, een plaats op een verhoginkje veroverd. Dat is gezien mijn voor Nederlandse en - nu zie ik het - ook voor Duitse begrippen zeer geringe lengte van cruciaal belang. Zo hoop ik tenminste een plukje haar, een vinger of - als ik heel veel geluk heb - zelfs een stuk van Grönemeyers arm te kunnen zien. Het is reeds tijd maar het wordt steeds drukker in deze kleine zaal en het rookgordijn steeds dikker, waaraan - krijg ik steeds meer de indruk - vooral mijn buurman rechts bijdraagt. Regelmatig scandeert het publiek "Herbert, Herbert!", maar het podium en de twee grote schermen blijven leeg. Mijn verwachtingen zijn hooggespannen, ik ben zelfs een beetje zenuwachtig. Straks word ik immers geconfronteerd met een idool uit mijn puberteit.
Na een klein half uurtje wachten gaat het licht uit en de schermen aan. De hele gebeurtenis wordt verder begeleid door computeranimaties. Gelijk in het begin wacht het publiek een grote verrassing: Grönemeyer spreekt Nederlands! Hij begint met "Goedenavond Amsterdam!"en verontschuldigt zich vervolgens voor zijn onvolkomen beheersing van de taal maar belooft direct dat hij de hele avond Nederlands zal proberen te spreken. En deze belofte maakt hij ook waar! Hij groet Anton Corbijn die ook in de zaal aanwezig is. Beide heren werken al een hele tijd met elkaar samen, in 1993 verscheen een boek Grönemeyer. Photographien von Anton Corbijn. Ook de clip voor Mensch stamt van Corbijn.
Het concert mag beginnen. Grönemeyer begint met twee nummers van zijn nieuwe CD, Neuland en de titelsong Mensch. Vanaf het eerste tot en met het laatste lied, zo'n twee en een half uur later (is deze man echt al 46?) wordt er door het publiek meegezongen, meegedanst, mee gesprongen, mee gezwaaid, mee geschreeuwd, meegeklapt. Van zo'n fantastisch contact dat hij met het publiek heeft, kunnen andere sterren maar dromen en de sfeer wordt alleen nog beter als hij opeens tussen de mensen duikt. Dit is een ware showman in de beste zin van het woord. Ik vraag me af wie er meer van dit concert geniet, het publiek of Grönemeyer zelf? Zoals de rest ben ik ook helemaal in de ban van hem. Zelfs die elleboog van mijn buurman die ik regelmatig in mijn maag krijg, voel ik niet meer, de dikke laag sigaretten as op mijn schoenen ben ik helemaal vergeten en het stoort me niet meer dat ik bijna volledig vastgeplakt sta aan de sterk naar bier ruikende vloer. Dit is ongelooflijk! Fantastisch! Super! Gaaf!
Net voor twaalf uur, na vier toegiften te hebben gegeven, neemt de artiest met zijn vierkoppige band eindelijk afscheid van ons en verlaat de zaal. De lichten gaan aan. Het concert is afgelopen...
Wat ben ik blij dat hij in zijn volle agenda op de weg van een optreden in Berlijn naar een volgend concert in Parijs ruimte heeft gevonden voor Nederland. De Melkweg - en hierover mag geen twijfel bestaan - is het juiste plek voor zo'n grote (rock)ster als Herbert Grönemeyer. En als hij volgende keer naar Nederland komt, wil ik zijn concert absoluut niet missen. Ook als het zou betekenen dat ik de nacht voordat de tickets in de verkoop gaan in mijn slaapzak voor het postkantoor door zou moeten brengen. Herbert, jij bent het waard!
